Luật bảo hiểm thất nghiệp

Thứ Năm, 12/3/2020, 01:53 (GMT+7)tuanci6

Luật bảo hiểm thất nghiệp 2020 là nhóm quy định quan trọng trong Luật Việc làm 2013 và các văn bản hướng dẫn đang được áp dụng tại thời điểm bài viết đăng năm 2020. Nội dung dưới đây hệ thống lại khái niệm, đối tượng tham gia, mức đóng, mức hưởng và thủ tục cơ bản để người lao động, người sử dụng lao động dễ theo dõi.

Luật bảo hiểm thất nghiệp 2020 quy định thế nào?

Theo khoản 4 Điều 3 Luật Việc làm 2013, bảo hiểm thất nghiệp là chế độ nhằm bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi bị mất việc làm, đồng thời hỗ trợ học nghề, duy trì việc làm, tìm kiếm việc làm trên cơ sở đóng vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Điều 42 Luật Việc làm 2013 ghi nhận 4 nhóm chế độ của bảo hiểm thất nghiệp, gồm: trợ cấp thất nghiệp; hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ học nghề; hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm.

Đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp

Theo Điều 43 Luật Việc làm 2013, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc thuộc diện bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp nếu hợp đồng thuộc các nhóm sau:

Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc không xác định thời hạn;
Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc xác định thời hạn;
Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng theo bối cảnh pháp luật thời điểm năm 2020.

Người lao động đang hưởng lương hưu và người giúp việc gia đình không thuộc diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định nêu trên.

Mức đóng bảo hiểm thất nghiệp năm 2020

Điều 57 Luật Việc làm 2013 quy định mức đóng hằng tháng như sau:

Người lao động đóng 1% tiền lương tháng;
Người sử dụng lao động đóng 1% quỹ tiền lương tháng của những người lao động đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp;
Nhà nước hỗ trợ tối đa 1% quỹ tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của người lao động đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp và do ngân sách trung ương bảo đảm.

Đối với người lao động hưởng lương do người sử dụng lao động quyết định, năm 2020 áp dụng mức lương tối thiểu vùng theo Nghị định 90/2019/NĐ-CP: vùng I là 4,42 triệu đồng/tháng, vùng II là 3,92 triệu đồng/tháng, vùng III là 3,43 triệu đồng/tháng, vùng IV là 3,07 triệu đồng/tháng. Vì vậy, trần tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp tương ứng là 20 lần mức lương tối thiểu vùng.

Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp năm 2020

Theo Điều 50 Luật Việc làm 2013, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng liền kề trước khi thất nghiệp.

Tuy nhiên, mức hưởng không vượt quá:

05 lần mức lương cơ sở đối với người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định. Theo Nghị định 38/2019/NĐ-CP, mức lương cơ sở tại thời điểm đầu năm 2020 là 1,49 triệu đồng/tháng; bài gốc ghi nhận mốc dự kiến từ 01/7/2020 là 1,6 triệu đồng/tháng;
05 lần mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định. Theo Nghị định 90/2019/NĐ-CP, trần hưởng năm 2020 lần lượt là 22,1 triệu đồng vùng I; 19,6 triệu đồng vùng II; 17,15 triệu đồng vùng III; 15,35 triệu đồng vùng IV.

Thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính theo thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp: đóng đủ 12 tháng đến đủ 36 tháng thì được hưởng 03 tháng trợ cấp; sau đó, cứ đóng đủ thêm 12 tháng thì được hưởng thêm 01 tháng, nhưng tối đa không quá 12 tháng.

Điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp

Điều 49 Luật Việc làm 2013 quy định người lao động đang đóng bảo hiểm thất nghiệp được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi đáp ứng đủ các điều kiện chính sau:

Đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, trừ trường hợp đơn phương chấm dứt trái pháp luật hoặc đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng;
Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ thời gian luật định trước khi chấm dứt hợp đồng;
Đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm trong thời hạn luật định;
Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, trừ các trường hợp như thực hiện nghĩa vụ quân sự, đi học dài hạn, bị tạm giam, chấp hành hình phạt tù, ra nước ngoài định cư, đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng hoặc chết.

Người đọc có thể xem thêm bài thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quy định của pháp luật hiện hành để đối chiếu trình tự thực hiện.

Hồ sơ và thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp

Theo Điều 16 Nghị định 28/2015/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp gồm:

Đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo mẫu;
Bản chính hoặc bản sao có chứng thực giấy tờ xác nhận việc chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, ví dụ quyết định thôi việc, quyết định sa thải, thông báo hoặc thỏa thuận chấm dứt hợp đồng;
Sổ bảo hiểm xã hội.

Về thủ tục, trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, người lao động nộp hồ sơ tại trung tâm dịch vụ việc làm. Sau khi có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động nhận trợ cấp tháng đầu theo thời hạn ghi nhận trong Nghị định 28/2015/NĐ-CP và hằng tháng phải thông báo về việc tìm kiếm việc làm.