Đăng ký bảo hiểm thất nghiệp là bước người lao động thực hiện sau khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc để được xem xét hưởng trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ tư vấn việc làm và các quyền lợi liên quan. Bài viết này giữ bối cảnh pháp luật tại thời điểm đăng năm 2020, căn cứ chính là Luật Việc làm số 38/2013/QH13 và Nghị định 28/2015/NĐ-CP.
Đăng ký bảo hiểm thất nghiệp là gì?
Theo khoản 4 Điều 3 Luật Việc làm 2013, bảo hiểm thất nghiệp là chế độ bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi mất việc làm, đồng thời hỗ trợ học nghề, duy trì việc làm và tìm việc làm trên cơ sở đóng vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp. Vì vậy, đăng ký bảo hiểm thất nghiệp không chỉ là thủ tục nhận tiền trợ cấp, mà còn gắn với nghĩa vụ thông báo tìm kiếm việc làm trong thời gian hưởng.
Điều kiện đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp năm 2020
Điều 49 Luật Việc làm 2013 quy định người lao động đang đóng bảo hiểm thất nghiệp được hưởng trợ cấp khi đáp ứng đủ các điều kiện chính sau:
- Đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, trừ trường hợp đơn phương chấm dứt trái pháp luật hoặc đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng.
- Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng đối với hợp đồng không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn; trường hợp hợp đồng mùa vụ/công việc từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng thì xét trong 36 tháng trước khi chấm dứt.
- Đã nộp hồ sơ tại trung tâm dịch vụ việc làm theo Điều 46 Luật Việc làm 2013.
- Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, trừ các trường hợp luật định như thực hiện nghĩa vụ quân sự, đi học từ đủ 12 tháng, bị tạm giam, ra nước ngoài định cư hoặc chết.
Hồ sơ đăng ký bảo hiểm thất nghiệp
Tại thời điểm năm 2020, Điều 16 Nghị định 28/2015/NĐ-CP quy định hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp gồm:
- Đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo mẫu do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành.
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực giấy tờ xác nhận chấm dứt hợp đồng lao động/hợp đồng làm việc, ví dụ: hợp đồng hết hạn, quyết định thôi việc, quyết định sa thải, quyết định kỷ luật buộc thôi việc, thông báo hoặc thỏa thuận chấm dứt hợp đồng.
- Sổ bảo hiểm xã hội để cơ quan bảo hiểm xác nhận thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp.
Người lao động nên chuẩn bị thêm giấy tờ tùy thân và thông tin tài khoản nhận tiền theo yêu cầu tiếp nhận thực tế của trung tâm dịch vụ việc làm tại địa phương.
Thủ tục đăng ký bảo hiểm thất nghiệp
- Bước 1: Nộp hồ sơ. Theo Điều 46 Luật Việc làm 2013 và Điều 17 Nghị định 28/2015/NĐ-CP, trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, người lao động chưa có việc làm và có nhu cầu hưởng trợ cấp thất nghiệp phải nộp 01 bộ hồ sơ tại trung tâm dịch vụ việc làm nơi muốn nhận trợ cấp.
- Bước 2: Chờ giải quyết. Điều 18 Nghị định 28/2015/NĐ-CP quy định trung tâm dịch vụ việc làm xem xét, trình quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
- Bước 3: Nhận trợ cấp. Tổ chức bảo hiểm xã hội chi trả tháng đầu trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp.
- Bước 4: Thông báo tìm kiếm việc làm. Trong thời gian hưởng trợ cấp, người lao động phải thực hiện thông báo hằng tháng theo lịch hẹn; nếu không thực hiện có thể bị tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng.
Mức hưởng và thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp
Theo Điều 50 Luật Việc làm 2013, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. Mức hưởng tối đa không quá 05 lần mức lương cơ sở đối với người hưởng lương theo chế độ Nhà nước hoặc không quá 05 lần mức lương tối thiểu vùng đối với người hưởng lương do người sử dụng lao động quyết định.
Thời gian hưởng được tính theo số tháng đã đóng bảo hiểm thất nghiệp: đóng đủ 12 tháng đến đủ 36 tháng thì được hưởng 03 tháng trợ cấp; sau đó cứ đóng thêm đủ 12 tháng được hưởng thêm 01 tháng, nhưng tối đa không quá 12 tháng. Thời điểm hưởng tính từ ngày thứ 16 kể từ ngày nộp đủ hồ sơ.
Lưu ý khi nộp hồ sơ
- Không để quá thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng.
- Kiểm tra sổ bảo hiểm xã hội đã được chốt quá trình đóng bảo hiểm thất nghiệp.
- Giữ phiếu hẹn và thực hiện đúng lịch thông báo tìm kiếm việc làm.
- Nếu cần tìm hiểu thêm về quyền lợi liên quan, có thể tham khảo bài thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Xem thêm các chủ đề khác
