Luật giao thông

Khi tham gia giao thông, việc nắm vững các quy định pháp luật hiện hành là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng, đồng thời tránh các vi phạm hành chính không đáng có. Dưới đây là tổng hợp những lưu ý quan trọng về quy tắc giao thông đường bộ dựa trên các văn bản pháp luật đang có hiệu lực.

1. Quy định nghiêm cấm điều khiển phương tiện khi có nồng độ cồn

Kể từ ngày 01/01/2020, theo quy định tại khoản 8 Điều 8 Luật Giao thông đường bộ số 23/2008/QH12 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia), người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ bị nghiêm cấm nếu trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn. Quy định này đã thay đổi hoàn toàn so với trước đây vốn cho phép một ngưỡng nồng độ cồn nhất định. Do đó, để tránh các mức xử phạt cao và việc bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe, người tham gia giao thông tuyệt đối không được uống rượu, bia khi cầm lái.

2. Quy tắc về tín hiệu đèn vàng

Theo quy định tại khoản 3 Điều 10 Luật Giao thông đường bộ và cụ thể hóa tại điểm 10.3.2 khoản 10.3 Điều 10 Thông tư số 54/2019/TT-BGTVT về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ, người điều khiển phương tiện cần lưu ý:

• Khi đèn vàng bật sáng: Người tham gia giao thông phải dừng lại trước vạch dừng. Chỉ được tiếp tục di chuyển nếu đã đi quá vạch dừng hoặc đang ở quá gần vạch dừng mà việc dừng lại có thể gây nguy hiểm.
• Khi đèn vàng nhấp nháy: Được phép đi nhưng phải giảm tốc độ, chú ý quan sát và chủ động nhường đường cho người đi bộ cũng như các phương tiện khác.

3. Quy định về vượt xe và chuyển hướng

Việc vượt xe và chuyển hướng cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc để tránh va chạm:

• Vượt xe: Theo Điều 14 Luật Giao thông đường bộ, khi xin vượt, người lái xe phải có tín hiệu báo trước bằng đèn hoặc còi. Tại khu vực đô thị và dân cư, từ 22 giờ đến 5 giờ sáng, chỉ được sử dụng đèn để báo hiệu xin vượt. Khi vượt, phải thực hiện về phía bên trái, trừ các trường hợp đặc biệt như xe phía trước đang rẽ trái, xe điện chạy giữa đường hoặc xe chuyên dùng đang làm việc.
• Chuyển hướng: Theo khoản 1 Điều 15, khi muốn chuyển hướng, người điều khiển phương tiện phải giảm tốc độ và có tín liệu báo hướng rẽ. Đồng thời, phải nhường quyền đi trước cho người đi bộ, người đi xe đạp trên phần đường dành riêng và các xe đi ngược chiều.

4. Các vị trí cấm lùi xe

Nhằm đảm bảo an toàn tại các khu vực xung yếu, Điều 16 Luật Giao thông đường bộ quy định nghiêm cấm hành vi lùi xe tại:

• Khu vực có biển báo cấm dừng, cấm đỗ.
• Trên phần đường dành riêng cho người đi bộ qua đường.
• Nơi đường bộ giao nhau hoặc nơi đường bộ giao với đường sắt.
• Tại những nơi tầm nhìn bị che khuất bởi chướng ngại vật.
• Trong hầm đường bộ và trên đường cao tốc.

5. Quy tắc dừng, đỗ xe trên đường phố

Người tham gia giao thông cần phân biệt rõ giữa "dừng xe" (trạng thái đứng yên tạm thời để lên/xuống khách hoặc xếp dỡ hàng) và "đỗ xe" (trạng thái đứng yên không giới hạn thời gian). Theo Điều 19 Luật Giao thông đường bộ, khi dừng hoặc đỗ xe phải tuân thủ:

• Phải sát lề đường hoặc hè phố về phía bên phải theo chiều đi.
• Khoảng cách từ bánh xe gần nhất đến lề đường không được quá 0.25m.
• Trường hợp đường hẹp, vị trí đỗ xe phải cách xe đang đỗ bên kia đường tối thiểu 20m.
• Không dừng, đỗ tại nơi có miệng cống thoát nước, hầm điện thoại, điện cao thế hoặc vị trí dành riêng cho xe chữa cháy lấy nước.

6. Thứ tự ưu tiên của các loại xe khi làm nhiệm vụ

Theo Điều 22 Luật Giao thông đường bộ, trong danh sách các xe ưu tiên, xe chữa cháy đang làm nhiệm vụ là đối tượng được ưu tiên đi đầu tiên. Sau đó lần lượt là: xe quân sự, xe công an đang làm nhiệm vụ khẩn cấp; xe cứu thương đang thực hiện cấp cứu; xe hộ đê, xe phục vụ khắc phục thiên tai và đoàn xe tang. Khi thấy tín hiệu của xe ưu tiên, người tham gia giao thông phải nhanh chóng giảm tốc độ, tránh hoặc dừng lại sát lề đường bên phải để nhường đường.

7. Quy định về việc chở người trên xe máy

Để đảm bảo an toàn cho luật giao thông xe máy, người điều khiển xe máy chỉ được phép chở tối đa một người (tổng cộng 2 người trên xe), trừ 03 trường hợp đặc biệt sau:

• Chở người bệnh đi cấp cứu.
• Chở người đang bị áp giải về trụ sở công an.
• Chở trẻ em dưới 14 tuổi.

Ngoài ra, theo Điều 30, khi ngồi trên xe máy không được đứng trên yên xe, mang vác vật cồng kềnh hoặc sử dụng ô.

8. Độ tuổi điều khiển phương tiện

Căn cứ Điều 60 Luật Giao thông đường bộ, độ tuổi quy định để điều khiển các loại xe như sau:

• Từ đủ 16 tuổi trở lên: Được lái xe máy có dung tích xi-lanh dưới 50 cm3.
• Từ đủ 18 tuổi trở lên: Được lái xe máy từ 50 cm3 trở lên, ô tô tải dưới 3,5 tấn và ô tô chở người đến 09 chỗ ngồi.
• Từ đủ 24 tuổi trở lên: Được lái xe ô tô chở người từ 10 đến 30 chỗ ngồi.
• Từ đủ 27 tuổi trở lên: Được lái xe ô tô chở người trên 30 chỗ ngồi.

9. Quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn

Việc tuân thủ tốc độ là yếu tố then chốt để tránh tai nạn. Theo quy định tại Điều 12 Luật Giao thông đường bộ và hướng dẫn chi tiết tại Thông tư số 31/2019/TT-BGTVT, tốc độ tối đa được quy định tùy thuộc vào loại đường và loại xe:

• Trong khu vực đông dân cư: Đường đôi hoặc đường một chiều từ 2 làn xe cơ giới trở lên tối đa là 60km/h; đường hai chiều hoặc đường một chiều có 1 làn xe cơ giới tối đa là 50km/h.
• Ngoài khu vực đông dân cư (đối với ô tô con, xe tải dưới 3,5 tấn): Tối đa 90km/h tại đường đôi và 80km/h tại đường hai chiều.
• Đối với các loại xe lớn (xe khách trên 30 chỗ, xe tải trên 3,5 tấn...): Tốc độ tối đa dao động từ 70km/h đến 80km/h tùy thuộc vào loại đường và số làn xe.

Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp bạn thực hiện đúng tư vấn luật giao thông mà còn góp phần xây dựng văn hóa giao thông an toàn.