Hoàn thiện quy định về kinh doanh vận tải bằng xe ô tô

Kinh doanh vận tải bằng xe ô tô là lĩnh vực có điều kiện, chịu sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước nhằm bảo đảm an toàn giao thông, cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi hành khách. Trong nhiều năm qua, khung pháp lý điều chỉnh hoạt động này đã liên tục được hoàn thiện để theo kịp thực tiễn, đặc biệt là sự xuất hiện của các mô hình ứng dụng công nghệ kết nối vận tải.

Quá trình hoàn thiện quy định về kinh doanh vận tải bằng xe ô tô

Trước đây, hoạt động này được điều chỉnh bởi Nghị định số 86/2014/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô. Tuy nhiên, sau một thời gian áp dụng, nhiều quy định đã bộc lộ bất cập, nhất là khi các nền tảng gọi xe công nghệ phát triển mạnh, đặt ra yêu cầu sửa đổi để bảo đảm công bằng và minh bạch giữa các loại hình.

Để khắc phục, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 10/2020/NĐ-CP quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, có hiệu lực từ ngày 01/4/2020 và thay thế Nghị định 86/2014/NĐ-CP. Văn bản này gồm 7 chương, 37 điều, bổ sung nhiều nội dung mới so với nghị định cũ.

Những điểm nổi bật trong quy định hiện hành

Nghị định 10/2020/NĐ-CP đã đưa ra nhiều quy định nhằm siết chặt quản lý và tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho hoạt động kinh doanh vận tải bằng xe ô tô:

• Quản lý loại hình vận tải công nghệ: làm rõ trách nhiệm của đơn vị cung cấp phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải, phân định đơn vị kinh doanh vận tải và đơn vị chỉ cung cấp nền tảng.
• Lắp camera giám sát: theo khoản 2 Điều 13 và khoản 2 Điều 14, xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 9 chỗ trở lên, xe container, xe đầu kéo phải lắp camera ghi, lưu trữ hình ảnh trong quá trình tham gia giao thông.
• Phù hiệu, biển hiệu: quy định cụ thể việc cấp, gắn phù hiệu cho từng loại hình như xe tuyến cố định, xe buýt, taxi, xe hợp đồng, xe du lịch.
• Chia sẻ dữ liệu: dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình và camera được kết nối, chia sẻ phục vụ công tác quản lý nhà nước và xử lý vi phạm.

Sửa đổi, bổ sung và cập nhật mới nhất

Sau đó, một số nội dung của Nghị định 10/2020/NĐ-CP tiếp tục được điều chỉnh bởi Nghị định số 47/2022/NĐ-CP, trong đó có các quy định liên quan đến điều kiện kinh doanh, niên hạn và tổ chức hoạt động vận tải. Cùng với việc Luật Đường bộ năm 2024 được ban hành, Chính phủ đã có Nghị định số 158/2024/NĐ-CP quy định về hoạt động vận tải đường bộ, tiếp tục hiện đại hóa thủ tục cấp Giấy phép kinh doanh vận tải, bổ sung việc số hóa giấy phép (mã QR) và quản lý vận tải bằng xe bốn bánh có gắn động cơ.

Lưu ý đối với đơn vị kinh doanh vận tải

Để hoạt động hợp pháp, đơn vị kinh doanh vận tải cần lưu ý các yêu cầu cơ bản:

• Có Giấy phép kinh doanh vận tải bằng xe ô tô do Sở Giao thông vận tải (nay là cơ quan quản lý giao thông địa phương) cấp.
• Bảo đảm điều kiện về phương tiện, lái xe, thiết bị giám sát hành trình và camera theo quy định.
• Thực hiện đúng nghĩa vụ truyền dữ liệu, niêm yết thông tin và chấp hành quy định về phù hiệu, biển hiệu.
• Cập nhật thường xuyên các văn bản sửa đổi để tránh rủi ro pháp lý và bị xử phạt hành chính.

Việc nắm vững và tuân thủ quy định hiện hành không chỉ giúp đơn vị kinh doanh vận tải tránh các chế tài xử phạt mà còn góp phần xây dựng môi trường vận tải an toàn, văn minh và cạnh tranh bình đẳng.