Tôi có mua trả góp 02 chiếc xe chở hàng 5 tấn của một cửa hàng kinh doanh ô tô. Vì các Công ty làm ăn khó khăn, nên thỏa thuận thuê vận chuyển trước đó với tôi không thực hiện được. Dẫn đến, dù đã...
Mong các anh chị tư vấn, nếu là tài sản bảo đảm, trường hợp nào tôi bị thu lại 02 chiếc xe trên?
Trả lời
Thông tin của bạn cho thấy, bạn mua xe của cửa hàng theo phương thức trả góp. Điều đó đồng nghĩa, ngoài hợp đồng mua bán xe, bạn còn thỏa thuận vay tiền của bên thứ ba để trả cho cửa hàng kinh doanh ô tô. Theo đó, bạn có nghĩa vụ trả nợ tiền vay cho bên thứ ba đó.
Hợp đồng vay tài sản, theo Điều 463 Bộ luật Dân sự năm 2015, “là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định”.
Với tư cách bên vay, bạn trở thành chủ sở hữu tài sản vay kể từ thời điểm nhận tài sản đó. Tương ứng, bạn có nghĩa vụ trả nợ được quy định tại Điều 466 của Bộ luật này như sau:
“1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.
3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.
5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:
a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;
b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác”.
Về nguyên tắc, nếu không có thỏa thuận khác, bạn phải trả nợ, bao gồm cả gốc và lãi đầy đủ, đúng hạn cho bên cho vay. Đối với hợp đồng vay tài sản, nếu bên vay vi phạm nghĩa vụ này, bên cho vay không có quyền thu lại tài sản đã cho vay. Tuy nhiên, thông tin của bạn cho thấy, 02 chiếc xe mua trả góp cũng là tài sản đảm bảo nghĩa vụ trả nợ tiền vay theo hợp đồng thế chấp.
Thế chấp tài sản là việc một bên dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và không giao tài sản cho bên kia.
Một trong nghĩa vụ của bên thế chấp, theo khoản 6 Điều 320 của Bộ luật Dân sự năm 2015 là “giao tài sản thế chấp cho bên nhận thế chấp để xử lý khi thuộc một trong các trường hợp xử lý tài sản bảo đảm quy định tại Điều 299 của Bộ luật này”. Tương ứng, một trong những quyền của bên nhận thế chấp được quy định tại khoản 5 Điều 323 của Bộ luật này là “yêu cầu bên thế chấp hoặc người thứ ba giữ tài sản thế chấp giao tài sản đó cho mình để xử lý khi bên thế chấp không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ”.
Các trường hợp xử lý tài sản bảo đảm, trong đó có trường hợp bạn đề nghị tư vấn là:
- Đến hạn thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm mà bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ.
- Bên có nghĩa vụ phải thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm trước thời hạn do vi phạm nghĩa vụ theo thỏa thuận hoặc theo quy định của luật.
- Trường hợp khác do các bên thỏa thuận hoặc luật có quy định.
Tóm lại, bên nhận thế chấp có quyền yêu cầu bạn giao 02 chiếc xe là tài sản bảo đảm để xử lý khi bạn không thực hiện đúng nghĩa vụ hai bên thỏa thuận.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
