Anh Phóng (chồng chị Hiên), bỏ nhà đi biệt tích hơn 10 năm không rõ lý do và không có tin tức. Chị Hiên đã đề nghị và được Tòa án tuyên bố theo quy định của pháp luật là anh Phóng đã chết. Sau đó,...
Cuộc sống đang yên ấm thì anh Phóng trở về và cho biết lý do anh biệt tích trong thời gian qua là do bị tai nạn, dẫn đến mất trí nhớ, nay anh mới khôi phục lại trí nhớ và tìm về nhà. Trước tình cảnh này, cả ba người: chị Hiên, anh Phóng, anh Tiến đều bối rối, không rõ quan hệ hôn nhân trong trường hợp này được giải quyết như thế nào?
Trả lời:
- Điều 71 BLDS 2015 quy định về tuyên bố chết có nội dung:
“1. Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây:
a) Sau 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;
b) Biệt tích trong chiến tranh sau 05 năm, kể từ ngày chiến tranh kết thúc mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;
c) Bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau 02 năm, kể từ ngày tai nạn hoặc thảm hoạ, thiên tai đó chấm dứt vẫn không có tin tức xác thực là còn sống, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
d) Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật này.
2. Căn cứ vào các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, Tòa án xác định ngày chết của người bị tuyên bố là đã chết”.
Điều 67 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 quy định quan hệ nhân thân, tài sản khi vợ, chồng bị tuyên bố là đã chết mà trở về như sau:
“1. Khi Tòa án ra quyết định hủy bỏ tuyên bố một người là đã chết mà vợ hoặc chồng của người đó chưa kết hôn với người khác thì quan hệ hôn nhân được khôi phục kể từ thời điểm kết hôn. Trong trường hợp có quyết định cho ly hôn của Tòa án theo yêu cầu của vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích thì quyết định cho ly hôn vẫn có hiệu lực pháp luật. Trong trường hợp vợ, chồng của người đó đã kết hôn với người khác thì quan hệ hôn nhân được xác lập sau có hiệu lực pháp luật.
2. Quan hệ tài sản của người bị tuyên bố là đã chết trở về với người vợ hoặc chồng được giải quyết như sau:
a) Trong trường hợp hôn nhân được khôi phục thì quan hệ tài sản được khôi phục kể từ thời điểm quyết định của Tòa án hủy bỏ tuyên bố chồng, vợ là đã chết có hiệu lực. Tài sản do vợ, chồng có được kể từ thời điểm quyết định của Tòa án về việc tuyên bố chồng, vợ là đã chết có hiệu lực đến khi quyết định hủy bỏ tuyên bố chồng, vợ đã chết có hiệu lực là tài sản riêng của người đó;
b) Trong trường hợp hôn nhân không được khôi phục thì tài sản có được trước khi quyết định của Tòa án về việc tuyên bố vợ, chồng là đã chết có hiệu lực mà chưa chia được giải quyết như chia tài sản khi ly hôn”.
Căn cứ quy định trên, người có quyền, lợi ích liên quan (chị Hiên) có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là (anh Phóng) đã chết theo quy định tại Điều 71 Bộ Luật dân sự 2015.
Trường hợp chị Hiên đã kết hôn với anh Tiến thì quan hệ hôn nhân được xác lập với anh Tiến có hiệu lực pháp luật. Trong trường hợp hôn nhân giữa anh Phóng và chị Hiên không được khôi phục (do chị Hiên đã kết hôn với anh Tiến) thì tài sản có được trước khi quyết định của Tòa án về việc tuyên bố anh Phóng là đã chết có hiệu lực mà chưa chia được giải quyết như chia tài sản khi ly hôn.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
