Hợp đồng lao động của tôi với Công ty sẽ hết hạn vào ngày 01/3/2021. Công ty đang yêu cầu ký Phụ lục hợp đồng để sửa đổi thời hạn thêm tối thiểu 6 tháng, với lý do để họ tìm người thay thế. Mặc dù...
Xin hỏi, nếu họ cứ giữ quan điểm về thời hạn gia hạn hợp đồng tối thiểu như trên, tôi có thể từ chối, đồng thời đòi lại giấy tờ họ giữ trước đây hay không?
Trả lời
Điều 13 Bộ luật Lao động năm 2019, có hiệu lực từ ngày 01/01/2021 quy định về Hợp đồng lao động như sau:
“1. Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.
Trường hợp hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được coi là hợp đồng lao động.
2. Trước khi nhận người lao động vào làm việc thì người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng lao động với người lao động”.
Hợp đồng lao động phải có những nội dung chủ yếu như Tên, địa chỉ của người sử dụng lao động và họ tên, chức danh của người giao kết hợp đồng lao động bên phía người sử dụng lao động; Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, nơi cư trú, số thẻ Căn cước công dân, Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của người giao kết hợp đồng lao động bên phía người lao động; Công việc và địa điểm làm việc; Thời hạn của hợp đồng lao động; Mức lương theo công việc hoặc chức danh, hình thức trả lương, thời hạn trả lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác; Chế độ nâng bậc, nâng lương; Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; Trang bị bảo hộ lao động cho người lao động; Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp; Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề.
Về nguyên tắc, Hợp đồng lao động được giao kết trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung thực giữa các bên người sử dụng lao động và người sử dụng lao động. Tự do giao kết hợp đồng lao động nhưng không được trái pháp luật, thỏa ước lao động tập thể và đạo đức xã hội.
Phụ lục hợp đồng lao động là bộ phận của hợp đồng lao động và có hiệu lực như hợp đồng lao động.
Theo khoản 2 Điều 22 của Bộ luật này, “phụ lục hợp đồng lao động quy định chi tiết, sửa đổi, bổ sung một số điều, khoản của hợp đồng lao động nhưng không được sửa đổi thời hạn của hợp đồng lao động.
Trường hợp phụ lục hợp đồng lao động quy định chi tiết một số điều, khoản của hợp đồng lao động mà dẫn đến cách hiểu khác với hợp đồng lao động thì thực hiện theo nội dung của hợp đồng lao động.
Trường hợp phụ lục hợp đồng lao động sửa đổi, bổ sung một số điều, khoản của hợp đồng lao động thì phải ghi rõ nội dung điều, khoản sửa đổi, bổ sung và thời điểm có hiệu lực”.
Như vậy, kể từ ngày Bộ luật Lao động năm 2019 có hiệu lực, các bên có thể ký kết phụ lục hợp đồng để quy định chi tiết một số điều, khoản của hợp đồng lao động hoặc sửa đổi, bổ sung một số điều, khoản của hợp đồng lao động. Tuy nhiên, trong phụ lục hợp đồng, các bên không được thỏa thuận sửa đổi thời hạn của hợp đồng lao động.
Quy định cụ thể về việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động, Điều 33 của Bộ luật này quy định: “1. Trong quá trình thực hiện hợp đồng lao động, nếu bên nào có yêu cầu sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động thì phải báo cho bên kia biết trước ít nhất 03 ngày làm việc về nội dung cần sửa đổi, bổ sung.
2. Trường hợp hai bên thỏa thuận được thì việc sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động được tiến hành bằng việc ký kết phụ lục hợp đồng lao động hoặc giao kết hợp đồng lao động mới.
3. Trường hợp hai bên không thỏa thuận được việc sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng lao động thì tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết”.
Vì không được sửa đổi thời hạn của hợp đồng lao động bằng phụ lục hợp đồng, cho nên hai bên có thể thỏa thuận về việc ký hợp đồng lao động mới. Quy định nêu trên cũng chỉ rõ, trường hợp không thỏa thuận được thì tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã ký trước đó. Đồng nghĩa, nếu bạn không đồng ý với đề nghị của Công ty, hợp đồng lao động giữa hai bên sẽ chấm dứt đúng hạn vào ngày 01/3/2021.
Bên cạnh đó, Điều 17 của Bộ luật này quy định những hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động, bao gồm:
“1. Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.
2. Yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động.
3. Buộc người lao động thực hiện hợp đồng lao động để trả nợ cho người sử dụng lao động”.
Nếu Công ty giữ bằng Đại học của người lao động như thông tin của bạn, họ đã vi phạm điều cấm của pháp luật lao động. Theo điểm a khoản 2 Điều 8 Nghị định số 28/2020/NĐ-CP ngày 01/3/2020 của Chính phủ, hành vi “giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động khi giao kết hoặc thực hiện hợp đồng lao động” bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng. Bên cạnh đó, còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại điểm a khoản 3 của Điều này là “buộc trả lại bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ đã giữ của người lao động đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 2 Điều này”.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
