A và B là vợ chồng, có vay tiền của ông C. Giấy vay nợ chỉ ghi sơ sài ngày tháng năm vay số tiền 200 triệu đồng với mức lãi suất 5%. A và B chưa trả hết nợ thì vi phạm pháp luật hình sự, bị đưa ra...
Như vậy nghĩa vụ trả nợ của bên vay bị kết án hình phạt tù bị xử lý như thế nào? Có phải trả nợ hay không?
Trả lời:
- Điều 44 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tước một số quyền như sau:
“1. Công dân Việt Nam bị kết án phạt tù về tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội phạm khác trong những trường hợp do Bộ luật này quy định, thì bị tước một hoặc một số quyền công dân sau đây:
a) Quyền ứng cử đại biểu cơ quan quyền lực Nhà nước;
b) Quyền làm việc trong các cơ quan nhà nước và quyền phục vụ trong lực lượng vũ trang nhân dân.
2. Thời hạn tước một số quyền công dân là từ 01 năm đến 05 năm, kể từ ngày chấp hành xong hình phạt tù hoặc kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật trong trường hợp người bị kết án được hưởng án treo.”
- Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015 thì không có quy định nào loại trừ nghĩa vụ trả nợ của người đang chấp hành hình phạt tù.
“1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.
3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.
5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:
a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;
b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”
- Điều 283 Bộ luật Dân sự 2015 về ủy quyền cho người khác trả thay nợ như sau:
"Điều 283. Thực hiện nghĩa vụ thông qua người thứ ba
Khi được bên có quyền đồng ý, bên có nghĩa vụ có thể ủy quyền cho người thứ ba thay mình thực hiện nghĩa vụ nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm với bên có quyền, nếu người thứ ba không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ."
Như vậy, công dân chỉ bị hạn chế một số quyền và nghĩa vụ theo quy định trên. Ngoài ra, công dân không có bị hạn chế quyền và nghĩa vụ nào khác của công dân khi đang chấp hành hình phạt tù. Trong thời gian chấp hành hình phạt tù, nếu người này đang có khoản vay có lãi, mà khi đến hạn không trả hoặc trả không đầy đủ thì vẫn phải tính lãi trong cả thời gian chấp hành hình phạt. Việc người này bị phạt tù không phải trường hợp "bất khả kháng", mà do lỗi của chính họ (có hành vi vi phạm pháp luật hình sự, do đó pháp luật không có quy định loại trừ nghĩa vụ thanh toán nợ vay (bao gồm gốc và lãi).
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
