Ngày 29/03/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 37/2021/NĐ-CP nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 137/2015/NĐ-CP. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện các quy định chi tiết về biện pháp thi hành Luật Căn cước công dân, đặc biệt là trong công tác quản lý, vận hành và bảo mật Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Nghị định 37/2021/NĐ-CP được ban hành trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa công tác quản lý dân cư. Mục tiêu chính của Nghị định là cập nhật các quy trình kỹ thuật, nâng cao trách nhiệm của cơ quan chức năng trong việc thu thập, lưu trữ và bảo vệ thông tin cá nhân của công dân trên môi trường điện tử.
Nội dung sửa đổi tập trung vào việc làm rõ trách nhiệm của Công an cấp huyện, Công an cấp xã trong việc cập nhật dữ liệu từ các nguồn sổ sách truyền thống sang hệ thống số hóa. Điều này giúp đồng bộ hóa thông tin giữa các cơ quan quản lý nhà nước, giảm thiểu sai sót và phiền hà cho người dân khi thực hiện thủ tục làm thẻ căn cước công dân.
Dựa trên các quy định tại Nghị định 37/20 trưởng/2021/NĐ-CP, có ba nhóm thay đổi lớn cần lưu ý:
Tại Điều 3 của Nghị định 137/2015/NĐ-CP vốn đã quy định về việc xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Nghị định 37/2021/NĐ-CP đã bổ sung thêm các nhiệm vụ kỹ thuật quan trọng nhằm đảm bảo tính toàn vẹn của dữ liệu. Cụ thể, các hoạt động quản lý hiện nay phải bao gồm:
Một trong những điểm mới quan trọng là quy định về việc xử lý xung đột thông tin. Theo đó, khi thông tin về công dân được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau nhưng không thống nhất, cơ quan có thẩm quyền phải phối hợp với cơ quan đăng ký hộ tịch hoặc chính người dân để kiểm tra tính pháp lý trước khi cập nhật. Đồng thời, các thông tin đã được đưa vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phải được lưu trữ đầy đủ lịch sử các lần thay đổi, điều chỉnh.
Trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan quản lý cũng được siết chặt. Trước khi thực hiện việc chỉnh sửa thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thủ trưởng các cơ quan liên quan phải có trách nhiệm kiểm tra tính pháp lý và tính chính xác của thông tin, đồng thời chịu trách nhiệm hoàn toàn về quyết định chỉnh sửa đó.
Nghị định 37/2021/NĐ-CP làm rõ vai trò của lực lượng Công an trong việc số hóa dữ liệu cư trú:
Để bảo vệ quyền riêng tư và bí mật cá nhân, Nghị định 37/2021/NĐ-CP quy định chặt chẽ về việc ngăn chặn hoặc từ chối cho phép các cơ quan khác kết nối, chia sẻ thông tin nếu vi phạm các điều kiện sau:
Việc kiểm soát này giúp ngăn ngừa tình trạng lạm dụng dữ liệu cá nhân cho các mục đích không chính đáng. Người dân khi cần thực hiện các giao dịch hành chính khác, ví dụ như cách tra cứu thủ tục hành chính công, có thể yên tâm hơn về tính bảo mật của thông tin cá nhân đã được lưu trữ trong hệ thống quốc gia.
Nghị định 37/2021/NĐ-CP là bước tiến pháp lý cần thiết để cụ thể hóa việc vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư một cách chuyên nghiệp và an toàn. Việc bổ sung các quy định về sao lưu, bảo mật và trách nhiệm kiểm tra thông tin không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo nền tảng vững chắc cho việc xây dựng Chính phủ điện tử tại Việt Nam.
