Tôi và anh K sống với nhau đã nhiều năm nhưng không đăng ký kết hôn. Chúng tôi có chung với nhau một bé gái năm nay 12 tuổi. Vừa qua, anh K mất và có làm di chúc để lại toàn bộ căn nhà cho 2 người...
này đã hơn 18 tuổi. Tôi có yêu cầu các con của anh K chia thừa kế cho con tôi một phần, vì cháu còn đi học và công việc của tôi không ổn định nhưng 2 người kia không đồng ý. Vậy pháp luật có quy định nào để bảo vệ quyền thừa kế cho con tôi không?
Trả lời:
- Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về di chúc như sau:
"Điều 624. Di chúc
Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết."
- Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền của của người lập di chúc như sau:
"Điều 626. Quyền của người lập di chúc
Người lập di chúc có quyền sau đây:
1. Chỉ định người thừa kế; truất quyền hưởng di sản của người thừa kế.
2. Phân định phần di sản cho từng người thừa kế.
3. Dành một phần tài sản trong khối di sản để di tặng, thờ cúng.
4. Giao nghĩa vụ cho người thừa kế.
5. Chỉ định người giữ di chúc, người quản lý di sản, người phân chia di sản."
- Điều 631 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về nội dung của di chúc như sau:
"Điều 631. Nội dung của di chúc
1. Di chúc gồm các nội dung chủ yếu sau:
a) Ngày, tháng, năm lập di chúc;
b) Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;
c) Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;
d) Di sản để lại và nơi có di sản.
2. Ngoài các nội dung quy định tại khoản 1 Điều này, di chúc có thể có các nội dung khác.
3. Di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được ghi số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc."
- Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về người chưa thành niên như sau:
"Điều 21. Người chưa thành niên
1. Người chưa thành niên là người chưa đủ mười tám tuổi.
2. Giao dịch dân sự của người chưa đủ sáu tuổi do người đại diện theo pháp luật của người đó xác lập, thực hiện.
3. Người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười lăm tuổi khi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch dân sự phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi.
4. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự, trừ giao dịch dân sự liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và giao dịch dân sự khác theo quy định của luật phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý."
- Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về đối tượng hưởng di sản thừa kế không phụ thuộc vào di chúc như sau:
"Điều 644. Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc
1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:
a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.
2. Quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với người từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 620 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Điều 621 của Bộ luật này."
Theo đó, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết, không có quy định ràng buộc người lập di chúc phải để lại di sản thừa kế cho những đối tượng cố định nào hết. Ngoài ra, quyền của người lập di chúc theo quy định của pháp luật có thể chỉ định người thừa kế của mình. Như vậy, trong trường hợp của bạn, anh K có thể để lại di chúc cho những người con riêng mà không để lại cho con ruột là không vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, di chúc phải đảm bảo thể hiện được những nội dung theo quy định Điều 631 Bộ luật Dân sự 2015. .
Bên cạnh đó, pháp luật quy định người chưa thành niên là người chưa đủ 18 tuổi, trường hợp của bạn thì con bạn chỉ mới 12 tuổi thì được xem là người chưa thành niên. Như vậy, mặc dù không có tên trong di chúc của anh K nhưng con của bạn vẫn được hưởng phần di sản bằng 2/3 của 1 suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật. Nếu không thỏa thuận được với các con của anh K thì bạn có thể khởi kiện để yêu cầu tòa án giải quyết chia thừa kế theo quy định.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
