Tôi và vợ kết hôn năm 2020, chung sống được gần 1 năm thì gia đình tôi mới phát hiện ra vợ tôi bị mắc bệnh tâm thần phân liệt và đã được điều trị trước đó tại bệnh viện tâm thần tỉnh. Do trong quá...
cô ấy bị mắc bệnh tâm thần và gia đình cô ấy cũng giấu không cho gia đình tôi biết về bệnh tình của cô ấy. Nên sau khi tôi và cậu của cô ấy cho xuống bệnh viện tâm thần lấy thuốc điều trị thì mới biết rõ cô ấy bị mắc bệnh tâm thần phân liệt có hồ sơ bệnh án điều trị trước đó tại bệnh viện. Sau khi suy nghĩ thì cả hai bên gia đình đã thống nhất để cho hai vợ chồng tôi ly hôn. Hiện tại vợ tôi cũng đã điều trị đã ổn định. Tôi muốn hỏi, vợ tôi có bị mất năng lực hành vi dân sự hay không? khi tôi và vợ ra tòa ly hôn thì gia đình tôi có phải bồi thường gì cho vợ và gia đình vợ không?
Trả lời:
- Điều 22 Bộ Luật dân sự năm 2015 quy định về mất năng lực hành vi dân sự như sau:
“1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.
Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.
2. Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện”.
- Khoản 14 Điều 3 Luật Hôn nhân Gia đình năm 2014 quy định: “Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn”.
- Điều 51 Luật Hôn nhân Gia đình năm 2014 quy định về quyền yêu cầu giải quyết ly hôn như sau:
“1. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
2. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.
3. Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi”.
- Điều 55 Luật Hôn nhân Gia đình 2014 quy định về thuận tình ly hôn như sau: “Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn”.
- Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định ly hôn theo yêu cầu của một bên như sau:
“1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.
3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia."
Theo thông tin bạn cung cấp là vợ bạn bị bệnh tâm thần phân liệt, có làm mất năng lực hành vi dân sự hay không? Nếu vợ bạn bị mất năng lực hành vi dân sự thì bạn thực hiện thủ tục tuyên bố vợ bạn mất năng lực hành vi dân sự trước, sau đó thực hiện thủ tục ly hôn. Trong trường hợp, nếu vợ bạn không bị mất năng lực hành vi dân sự, vẫn có khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của mình thì bạn tiến hành thủ tục ly hôn theo quy định pháp luật. Khi ly hôn, bạn không có trách nhiệm phải bồi thường thiệt hại cho vợ bạn. Tuy nhiên, việc bạn ly hôn khi phát hiện vợ bị bệnh tâm thần về lý là phù hợp nhưng về tình thì lại rất không hay. Tình vợ chồng là cùng nhau trải qua cay đắng, ngọt bùi, cùng sẻ chia yêu thương, tình cảm, chăm sóc nhau khi khó khăn. Vì phát hiện vợ bị bệnh mà bạn quyết định ly hôn chưa phù hợp với lương tâm, đạo đức.
Đỗ Như Quỳnh
