Vị trí tuyển dụng vào Công ty của em là Kế toán. Tuy nhiên, sau 3 tháng làm việc chính thức, họ đã chuyển em sang vị trí hành chính, nhân sự.
Dù mức lương ở công việc mới cao hơn, nhưng do không có chuyên môn và cùng lúc, em xin việc được ở nơi khác, nên em đã nghỉ việc.
Công ty cho rằng em tự ý bỏ việc, nên yêu cầu em bồi hoàn toàn bộ chi phí các khóa đào tạo họ đã chi trả cho em. Nếu không, họ sẽ báo về chính quyền địa phương hoặc cơ quan Công an.
Xin hỏi, nghỉ vì lý do như trên, em có phải bồi hoàn chi phí đào tạo cho Công ty hay không?
Trả lời
Theo khoản 1 Điều 35 Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải báo trước cho người sử dụng lao động như sau:
“a) Ít nhất 45 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn;
b) Ít nhất 30 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng;
c) Ít nhất 03 ngày làm việc nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn dưới 12 tháng;
d) Đối với một số ngành, nghề, công việc đặc thù thì thời hạn báo trước được thực hiện theo quy định của Chính phủ”.
Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo trước cho người sử dụng lao động với thời hạn tùy theo thời hạn hợp đồng như trên. Tuy nhiên, theo khoản 2 của Điều này, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần báo trước trong trường hợp sau đây:
“a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc theo thỏa thuận, trừ trường hợp quy định tại Điều 29 của Bộ luật này;
b) Không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 97 của Bộ luật này;
c) Bị người sử dụng lao động ngược đãi, đánh đập hoặc có lời nói, hành vi nhục mạ, hành vi làm ảnh hưởng đến sức khỏe, nhân phẩm, danh dự; bị cưỡng bức lao động;
d) Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc;
đ) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo quy định tại khoản 1 Điều 138 của Bộ luật này;
e) Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Điều 169 của Bộ luật này, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác;
g) Người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực theo quy định tại khoản 1 Điều 16 của Bộ luật này làm ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng lao động”.
Có nghĩa là, nếu đúng như thông tin bạn nêu, Công ty đã không bố trí công việc của bạn theo thỏa thuận, bạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không cần báo trước. Ngược lại, nếu thuộc các trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 35 Bộ luật Lao động năm 2019 nêu trên, vi phạm thời hạn báo trước, bạn đã đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái quy định của pháp luật. Bởi vì, theo Điều 39 của Bộ luật này, “đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật là trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động không đúng quy định tại các điều 35, 36 và 37 của Bộ luật này”.
Hệ quả, bạn phải thực hiện nghĩa vụ được quy định tại Điều 40 của Bộ luật này, bao gồm:
“1. Không được trợ cấp thôi việc.
2. Phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động và một khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng lao động trong những ngày không báo trước.
3. Phải hoàn trả cho người sử dụng lao động chi phí đào tạo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này”.
Cũng cần lưu ý, về nguyên tắc, người sử dụng lao động và người lao động phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề trong trường hợp người lao động được đào tạo nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động. Nội dung hợp đồng phải có các nội dung chủ yếu như:
- Nghề đào tạo;
- Địa điểm, thời gian và tiền lương trong thời gian đào tạo;
- Thời hạn cam kết phải làm việc sau khi được đào tạo;
- Chi phí đào tạo và trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo;
- Trách nhiệm của người sử dụng lao động;
- Trách nhiệm của người lao động.
Theo khoản 3 Điều 62 của Bộ luật này, “chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian đào tạo”.
Tóm lại, trường hợp bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, bạn có nghĩa vụ hàn trả cho Công ty chi phí đào tạo gồm các khoản như trên.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
