Hai vợ chồng tôi không có lương lưu, đều đã trên 75 tuổi. Sống dựa vào sự trợ cấp của con trai duy nhất. Con trai tôi hiện 55 tuổi, mới qua đời. Xin hỏi, chúng tôi có thuộc đối tượng trợ cấp tuất...
Trả lời
Theo Luật bảo hiểm xã hội năm 2024 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025 thì “Trợ cấp tuất hằng tháng là một trong những khoản trợ cấp của chế độ tử tuất dành cho thân nhân của người tham gia đóng bảo hiểm xã hội khi họ qua đời, đây là một khoản hỗ trợ về mặt tài chính nhằm giúp thân nhân của người thụ hưởng có thể tiếp tục duy trì cuộc sống ổn định sau mất mát”.
Tại Điều 86 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định các trường hợp trợ cấp tuất hàng tháng như sau:
Điều 86. Các trường hợp hưởng trợ cấp tuất hằng tháng
1. Đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này khi chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết thuộc một trong các trường hợp sau đây thì thân nhân quy định tại khoản 2 Điều này được hưởng tiền tuất hằng tháng:
a) Có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên;
b) Đang hưởng lương hưu hoặc đang tạm dừng hưởng lương hưu;
c) Chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động;
d) Đang hưởng hoặc đang tạm dừng hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
2. Thân nhân của đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng, bao gồm:
a) Các con bao gồm cả con khi người mẹ đang mang thai mà người cha chết, con khi lao động nữ mang thai hộ đang mang thai mà người cha hoặc người mẹ nhờ mang thai hộ chết thì được hưởng đến khi đủ 18 tuổi;
b) Con bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;
c) Vợ, chồng đủ tuổi theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động. Vợ, chồng chưa đủ tuổi theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động mà bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;
d) Cha đẻ, mẹ đẻ; cha đẻ, mẹ đẻ của vợ hoặc của chồng; thành viên khác của gia đình đủ tuổi theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động mà người quy định tại khoản 1 Điều này đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình;
đ) Cha đẻ, mẹ đẻ; cha đẻ, mẹ đẻ của vợ hoặc của chồng; thành viên khác của gia đình chưa đủ tuổi theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên mà người tham gia bảo hiểm xã hội đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.
3. Không áp dụng trợ cấp tuất hằng tháng đối với thân nhân quy định tại các điểm b, c, d và đ khoản 2 Điều này là người đang hưởng tiền lương và tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng, trợ cấp hằng tháng mà mức hưởng bằng hoặc cao hơn mức tham chiếu, không bao gồm khoản trợ cấp theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng.
4. Kết quả khám giám định mức suy giảm khả năng lao động để hưởng trợ cấp tuất hằng tháng phải được xác định chậm nhất 06 tháng kể từ ngày người tham gia bảo hiểm xã hội chết hoặc kể từ ngày thân nhân quy định tại điểm a khoản 2 Điều này hết thời hạn hưởng trợ cấp theo quy định.
5. Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định về việc tính, việc xác định điều kiện đối với từng trường hợp để giải quyết chế độ tử tuất.
Tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động quy định như sau:
Điều 169. Tuổi nghỉ hưu
...
2. Tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.
Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 04 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam và 04 tháng đối với lao động nữ.
Như vậy theo điểm d, khoản 2 Điều 86 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, con trai Bác chưa đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 thì Cha đẻ, mẹ đẻ sẽ được hưởng chế độ tử tuất hàng hàng.
Tại khoản 1 Điều 87 Luật Bảo hiểm xã hôi năm 2024 quy định:
Điều 87. Mức trợ cấp tuất hằng tháng
1. Mức trợ cấp tuất hằng tháng đối với mỗi thân nhân bằng 50% mức tham chiếu; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức trợ cấp tuất hằng tháng bằng 70% mức tham chiếu.
Như vậy, trường hợp hai bác không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức cấp tuất hằng tháng bằng 70% mức tham chiếu.
Theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, mức lương cơ sở từ 01/7/2024 là 2.340.000 đồng/tháng. Do đó, nếu mức tham chiếu hiện nay bằng mức lương cơ sở , thì mức trợ cấp tuất hàng tháng từ 01/7/2025 sẽ tối thiểu là:
70% mức tham chiếu = ít nhất 1.638.000 đồng/tháng (áp dụng cho thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng (ví dụ: trẻ mồ côi, người cao tuổi không nơi nương tựa…)
Theo Luật BHYT có hiệu lực từ ngày 1-7, người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng, người từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ cận nghèo đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng sẽ thuộc nhóm do ngân sách nhà nước đóng.
Do đó, hai Bác được ngân sách nhà nước đóng 100% mức đóng BHYT, cấp thẻ BHYT miễn phí.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
