Bố mẹ tôi mất sớm nên tôi được bà nội đón về nuôi và chăm sóc (Ông nội tôi đã mất khi bà tôi còn trẻ). Năm tôi 12 tuổi thì bà nội bị bệnh và mất. Trong di chúc bà nội để lại có tên cô ruột tôi là...
(khi tôi 18 tuổi phải giao di chúc và di sản cho tôi). Vậy cô tôi có quyền gì trong di chúc không? Lúc cô tôi đưa lại di chúc cho tôi yêu cầu tôi đưa cô tôi 20 triệu mới trả tờ di chúc, lúc đó tôi có đưa cho cô tôi 20 triệu nhưng bây giờ cô tôi lại yêu cầu chia di sản. Vậy tôi có phải chia di sản cho cô tôi không?
Trả lời:
- Điều 624 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc như sau: “Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết”.
- Điều 612 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định di sản “Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác”.
- Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền của người lập di chúc thì người lập di chúc có các quyền như sau:
“1. Chỉ định người thừa kế; truất quyền hưởng di sản của người thừa kế;
2. Phân định phần di sản cho từng người thừa kế;
3. Dành một phần tài sản trong khối di sản để di tặng, thờ cúng;
4. Giao nghĩa vụ cho người thừa kế; và
5. Chỉ định người giữ di chúc, người quản lý di sản, người phân chia di sản”.
- Điều 616 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định Người quản lý di sản như sau:
“1. Người quản lý di sản là người được chỉ định trong di chúc hoặc do những người thừa kế thỏa thuận cử ra.
2. Trường hợp di chúc không chỉ định người quản lý di sản và những người thừa kế chưa cử được người quản lý di sản thì người đang chiếm hữu, sử dụng, quản lý di sản tiếp tục quản lý di sản đó cho đến khi những người thừa kế cử được người quản lý di sản.
3. Trường hợp chưa xác định được người thừa kế và di sản chưa có người quản lý theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này thì di sản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý”.
- Điều 617 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định nghĩa vụ của người quản lý di sản
“1. Người quản lý di sản quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 616 của Bộ luật này có nghĩa vụ sau đây:
a) Lập danh mục di sản; thu hồi tài sản thuộc di sản của người chết mà người khác đang chiếm hữu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
b) Bảo quản di sản; không được bán, trao đổi, tặng cho, cầm cố, thế chấp hoặc định đoạt tài sản bằng hình thức khác, nếu không được những người thừa kế đồng ý bằng văn bản;
c) Thông báo về tình trạng di sản cho những người thừa kế;
d) Bồi thường thiệt hại nếu vi phạm nghĩa vụ của mình mà gây thiệt hại;
đ) Giao lại di sản theo yêu cầu của người thừa kế.
2. Người đang chiếm hữu, sử dụng, quản lý di sản quy định tại khoản 2 Điều 616 của Bộ luật này có nghĩa vụ sau đây:
a) Bảo quản di sản; không được bán, trao đổi, tặng cho, cầm cố, thế chấp hoặc định đoạt tài sản bằng hình thức khác;
b) Thông báo về di sản cho những người thừa kế;
c) Bồi thường thiệt hại nếu vi phạm nghĩa vụ của mình mà gây thiệt hại;
d) Giao lại di sản theo thỏa thuận trong hợp đồng với người để lại di sản hoặc theo yêu cầu của người thừa kế”.
- Khoản 1, khoản 3 Điều 618 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định Quyền của người quản lý di sản như sau:
“1. Người quản lý di sản quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 616 của Bộ luật này có quyền sau đây:
a) Đại diện cho những người thừa kế trong quan hệ với người thứ ba liên quan đến di sản thừa kế;
b) Được hưởng thù lao theo thỏa thuận với những người thừa kế;
c) Được thanh toán chi phí bảo quản di sản.
3. Trường hợp không đạt được thỏa thuận với những người thừa kế về mức thù lao thì người quản lý di sản được hưởng một khoản thù lao hợp lý”.
Theo quy định của pháp luật thì trong di chúc của bà nội bạn quyết định cô ruột bạn là người giữ di chúc và quản lý tài sản đến khi bạn 18 tuổi, như vậy cô ruột bạn có quyền quản lý di sản của bà nội bạn đã để lại đến khi bạn 18 tuổi. Khi bạn 18 tuổi cô ruột bạn có trách nhiệm giao lại di sản theo yêu cầu của người thừa kế (bà nội bạn) và chỉ nhận được thù lao quản lý và chi phí bảo quản di sản (nếu có). Và cô ruột bạn không được hưởng hay yêu cầu chia di sản của bà nội bạn đã để lại trong di chúc.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
