Vợ chồng tôi có nhờ vợ chồng em gái mang thai hộ. Tháng 10 này sẽ sinh em bé. Tôi đã tham gia bảo hiểm xã hội được 12 năm. Vợ tôi mới tham gia đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được 6 tháng. Xin hỏi,...
Trả lời:
Luật BHXH 2014 quy định bảo hiểm xã hội tự nguyện chỉ được hưởng 02 chế độ là hưu trí và tử tuất. Tuy nhiên, khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, sẽ có 04 chế độ BHXH mà những người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng bao gồm:
Như vậy, từ ngày 01/7/2025, lao động khi tham gia BHXH tự nguyện nếu đủ điều kiện sẽ được hưởng chế độ thai sản. Đây là điểm mới trong Luật BHXH năm 2024, giúp nâng cao quyền lợi của người tham gia nhằm khuyến khích người dân tham gia BHXH tự nguyện.
Tại Điều 94, Điều 95 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định như sau:
Điều 94. Đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp thai sản
1. Đối tượng có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hoặc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con được hưởng trợ cấp thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Lao động nữ sinh con;
b) Lao động nam có vợ sinh con.
2. Trường hợp chỉ có mẹ tham gia bảo hiểm xã hội mà mẹ chết sau khi sinh con thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được hưởng trợ cấp thai sản.
3. Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia bảo hiểm xã hội đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản quy định tại khoản 1 Điều này thì chỉ cha hoặc mẹ được hưởng trợ cấp thai sản.
4. Trường hợp người quy định tại khoản 1 Điều này vừa có đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong bảo hiểm xã hội tự nguyện và vừa có đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc thì chỉ được hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc.
5. Trường hợp mẹ đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc, cha đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong bảo hiểm xã hội tự nguyện thì mẹ được hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc và cha được hưởng trợ cấp thai sản trong bảo hiểm xã hội tự nguyện.
6. Trường hợp cha đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc, mẹ đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong bảo hiểm xã hội tự nguyện thì cha được hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc và mẹ được hưởng trợ cấp thai sản trong bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Điều 95. Trợ cấp thai sản
1. Mức trợ cấp thai sản là 2.000.000 đồng cho mỗi con được sinh ra và mỗi thai từ 22 tuần tuổi trở lên chết trong tử cung, thai chết trong khi chuyển dạ.
Lao động nữ là người dân tộc thiểu số hoặc lao động nữ là người dân tộc Kinh có chồng là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo khi sinh con còn được hưởng chính sách hỗ trợ khác theo quy định của Chính phủ.
2. Ngân sách nhà nước bảo đảm thực hiện quy định tại khoản 1 Điều này. Chính phủ quyết định điều chỉnh mức trợ cấp thai sản phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ.
Như vậy, theo quy định tại Điều 94, 95, Luật Bảo hiểm xã hội 2024, thì vợ anh đã tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện mà đóng BHXH từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con thì được hưởng trợ cấp bằng 2 triệu đồng.
Anh là cha đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc thì cha được hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc. Cụ thể, anh được hưởng chế độ thai sản theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 như sau:
Điều 53. Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản khi sinh con
…
2. Lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản với thời gian như sau:
a) 05 ngày làm việc;
b) 07 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi;
c) Trường hợp vợ sinh đôi thì được nghỉ 10 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi;
d) Trường hợp vợ sinh đôi phải phẫu thuật thì được nghỉ 14 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên phải phẫu thuật thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi.
3. Ngày bắt đầu nghỉ việc hưởng chế độ thai sản quy định tại khoản 2 Điều này phải trong khoảng thời gian 60 ngày kể từ ngày vợ sinh con, trường hợp người lao động nghỉ nhiều lần thì ngày bắt đầu nghỉ việc của lần cuối cùng phải trong khoảng thời gian 60 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con và tổng thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản không quá thời gian quy định tại khoản 2 Điều này.
Ngoài chế độ nghỉ thai sản, anh còn được hưởng
+ Mức hưởng chế độ thai sản khi nam giới có vợ sinh con
Mức hưởng = Mbq6t / 24 ngày công x 100% x số ngày được nghỉ.
Trong đó:
Mbq6t : Bình quân mức lương đóng BHXH 6 tháng trước khi vợ sinh của NLĐ nam; Trường hợp chưa đủ 6 tháng thì Mbq6t = bình quân lương các tháng đã đóng BHXH.
+ Trợ cấp một lần bằng 02 lần mức lương cơ sở tại tháng sinh con cho mỗi con. Hiện nay, mức lương cơ sở đang được quy định là 2.340.000 đồng/tháng (. Do đó, mức hưởng trợ cấp 1 lần của lao động nam có vợ sinh con là:
Trợ cấp 01 lần/con = 2 x Mức lương cơ sở = 4,68 triệu đồng.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú