Luật sư tư vấn về việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho người được đặc xá theo quy định mới nhất hiện nay. Liên hệ để được tư vấn miễn phí
Đặc xá là biện pháp thể hiện chính sách khoan hồng của Nhà nước đối với người phạm tội khi họ đã có những tiến bộ rõ rệt trong quá trình chấp hành án hoặc nhân dịp có sự kiện trọng đại hay ngày lễ lớn của đất nước. Việc hiểu rõ các quy định về đặc xá và cách thức hiển thị thông tin trên Phiếu lý lịch tư pháp là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người được hưởng chính sách này.
Mặc dù là một hình thức khoan hồng, nhưng khác với chính sách “đại xá”, pháp luật Việt Nam có các quy định cụ thể và chặt chẽ về vấn đề “đặc xá” tại Hiến pháp 2013, Bộ luật Hình sự 2015, Luật Đặc xá 2007 và Nghị định số 76/2008/NĐ-CP. Cụ thể như sau:
Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật Đặc xá 2007, đặc xá được hiểu là chính sách của Nhà nước, theo đó Chủ tịch nước sẽ ra quyết định nhằm tha tù trước thời hạn cho những người bị kết án với mức hình phạt tù có thời hạn hoặc tù chung thân trong các sự kiện trọng đại, dịp lễ lớn của đất nước hoặc trong những trường hợp đặc biệt khác. Việc đặc xá thể hiện tính nhân đạo sâu sắc đối với người phạm tội.
Về bản chất, đặc xá là việc miễn toàn bộ hoặc một phần hình phạt, hoặc giảm nhẹ hình phạt cho người đang chấp hành án tù có thời hạn, tù chung thân để họ được ra tù sớm hơn thời gian quy định trong bản án của Tòa án. Việc thực hiện đặc xá chỉ diễn ra vào những thời điểm nhất định theo quyết định của Chủ trưởng nước.
Khác với đại xá, đối tượng được áp dụng đặc xá không bao gồm tất cả người phạm tội mà chỉ áp dụng đối với người bị kết án tù có thời hạn hoặc tù chung thân đáp ứng các điều kiện cụ thể tại Điều 10 Luật Đặc xá 2007:
Căn cứ khoản 3 Điều 88 Hiến pháp 2013 và Luật Đặc xá 2007, thẩm quyền quyết định đặc xá thuộc về Chủ tịch nước. Thời điểm áp dụng thường gắn liền với các ngày lễ lớn của đất nước hoặc các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu đối nội và đối ngoại.
Cần lưu ý rằng đặc xá không làm cho người phạm tội trở thành người không có tội hay xóa bỏ hoàn toàn án tích ngay lập tức. Mục đích của đặc xá là miễn chấp hành phần hình phạt còn lại để người phạm tội sớm tái hòa nhập cộng đồng. Việc xóa án tích vẫn phải thực hiện theo các điều kiện tại Điều 70, 71, 72, 73 Bộ luật Hình sự 2015 như trường hợp chấp hành án thông thường.
Một câu hỏi phổ biến là: Nếu một cá nhân đã từng có tiền án (ví dụ tội cướp giật tài sản) và đã được đặc xá vào năm 2016, thì khi làm Phiếu lý lịch tư pháp, thông tin về tiền án này có hiển thị hay không? Và nếu muốn chứng nhận không có án tích để đi làm thì cần làm gì?
Theo quy định tại Điều 42 Luật Lý lịch tư pháp 200 nghiệm, nội dung của Phiếu lý lịch tư pháp số 1 được quy định cụ thể về tình trạng án tích như sau:
Đối với cá nhân đã được đặc xá năm 2016 nhưng chưa thực hiện các thủ tục để xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự, thông tin trên Phiếu lý lịch tư pháp số 1 sẽ hiển thị như sau:
Để có thể chứng nhận không có án tích nhằm phục vụ mục đích xin việc làm, cá nhân cần kiểm tra xem mình đã đủ điều kiện xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự hay chưa. Nếu đã đủ điều kiện nhưng thông tin chưa được cập nhật, cần thực hiện các bước liên quan đến thủ tục hành chính và yêu cầu cơ quan chức năng cập nhật tình trạng pháp lý mới nhất vào cơ sở dữ liệu quốc gia về lý lịch tư pháp.
