Trong quy trình giải quyết phá sản, việc tuyên bố phá sản không đồng nghĩa với việc chấm dứt hoàn toàn sự tồn tại của một thực thể kinh tế. Theo quy định pháp luật hiện hành, thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh chính là cơ hội để các doanh nghiệp, hợp tác xã đang trong tình trạng mất khả năng thanh toán có thể "tái sinh" và duy trì hoạt động nếu xây dựng được một lộ trình tái cấu trúc khả thi dưới sự đồng thuận của các bên liên quan.
1. Điều kiện áp dụng thủ tục phục hồi kinh doanh
Khi một doanh nghiệp hoặc hợp tác xã rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán, thay vì đi thẳng đến việc thanh lý tài sản, pháp luật cho phép thực hiện phương án phục hồi nhằm bảo vệ lợi ích của cả chủ sở hữu và các chủ nợ. Việc khái quát về tổ chức lại doanh nghiệp trong giai đoạn này là cực kỳ quan trọng để xác định hướng đi mới cho thực thể kinh tế.
2. Nội dung của phương án phục hồi hoạt động kinh doanh
Phương án phục hồi phải là một bản kế hoạch chi tiết, minh bạch về các biện pháp khắc phục khó khăn tài chính và lộ trình trả nợ. Cụ thể, doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán cần nêu rõ:
- Các biện pháp cụ thể để khôi phục hoạt động kinh doanh.
- Các điều kiện thực hiện, thời hạn cụ thể và kế hoạch chi tiết để thanh toán các khoản nợ hiện có.
Các biện pháp phục hồi hoạt động kinh doanh được pháp luật ghi nhận bao gồm:
- Thực hiện các giải pháp huy động vốn mới;
- Áp dụng chính sách giảm nợ, miễn nợ hoặc gia hạn (hoãn) nợ;
- Thay đổi danh mục mặt hàng sản xuất và kinh doanh để phù hợp với thị trường;
- Đầu tư, đổi mới công nghệ trong quy trình sản xuất;
- Tổ chức lại bộ máy quản lý, thực hiện việc sáp nhập hoặc chia tách các bộ phận sản xuất (tương tự như quá trình tổ chức lại doanh nghiệp);
- Chuyển nhượng cổ phần cho chủ nợ hoặc các đối tác khác;
- Thực hiện việc bán hoặc cho thuê tài sản của doanh nghiệp;
- Các biện pháp khác phù hợp với quy định của pháp luật.
Điều kiện để Hội nghị chủ nợ thông qua phương án phục hồi
Để một phương án phục hồi có hiệu lực pháp lý, Hội nghị chủ nợ phải đáp ứng các điều kiện về tỷ lệ tham gia và biểu quyết như sau:
- Về sự hiện diện: Phải có số lượng chủ nợ tham gia đại diện cho ít nhất 51% tổng số nợ không có bảo đảm.
- Về ý kiến bằng văn bản: Những chủ nợ không trực tiếp tham dự Hội nghị nhưng đã gửi ý kiến bằng văn bản cho Thẩm phán trước ngày tổ chế Hội nghị (trong đó nêu rõ việc đồng ý hoặc không đồng ý với phương án) thì vẫn được tính là có tham gia Hội nghị.
- Về trách nhiệm của Quản tài viên: Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản được phân công giải quyết đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản bắt buộc phải tham gia Hội nghị chủ nợ để giám sát quá trình này.
3. Thời hạn thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh doanh
Thời gian triển khai phương án phục hồi sẽ được căn cứ theo Nghị quyết của Hội nghị chủ nợ đã thông qua. Trong trường hợp Nghị quyết không xác định cụ thể thời hạn, thì thời gian thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh doanh sẽ không được vượt quá 03 năm kể từ ngày Hội nghị chủ nợ thông qua phương án.
4. Sửa đổi, bổ sung phương án phục hồi hoạt động kinh doanh
Trong quá trình triển khai, nếu có những biến động về năng lực tài chính của doanh nghiệp hoặc các yếu tố khách quan khác, chủ nợ và doanh nghiệp có quyền thỏa thuận sửa đổi, bổ sung phương án.
Việc sửa đổi, bổ sung này chỉ được chấp nhận khi đáp ứng điều kiện biểu quyết: Có quá nửa tổng số chủ nợ không có bảo đảm có mặt tại cuộc họp và đại diện cho từ 6 kiểm tra 65% tổng số nợ không có bảo đảm trở lên biểu quyết tán thành. Sau khi đạt được sự thống nhất, Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý tài sản sẽ gửi văn bản đề nghị Thẩm phán ra quyết định công nhận sự thỏa thuận này. Quyết định của Tòa án phải được gửi cho doanh nghiệp và các chủ nợ trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định.
5. Quy trình thực hiện thủ tục phục hồi doanh nghiệp
Thủ tục phục hồi doanh nghiệp trong quá trình phá sản được tiến hành qua các bước chặt chẽ tại Hội nghị chủ nợ:
- Khai mạc: Thẩm phán được phân công sẽ trực tiếp khai mạc Hội nghị chủ nợ.
- Thành phần hỗ trợ: Hội nghị biểu quyết cử Thư ký Hội nghị theo đề xuất của Quản tài viên để ghi chép biên bản chính thức.
- Kiểm tra tư cách: Quản tài viên thực hiện báo cáo về sự có mặt, vắng mặt của các bên; kiểm tra căn cước người tham gia và lý do vắng mặt dựa trên thông báo triệu tập của Tòa án.
- Trình bày phương án: Đại diện doanh nghiệp/hợp tác xã trình bày chi tiết phương án phục hồi hoạt động kinh doanh trước Hội nghị.
- Thảo luận: Các chủ nợ và người tham gia có quyền đưa ra ý kiến, tranh luận về tính khả thi của phương án.
- Biểu quyết: Hội nghị tiến hành biểu quyết để thông qua hoặc bác bỏ phương án phục hồi.
Các kịch bản pháp lý sau Hội nghị chủ nợ
Kết quả của Hội nghị chủ nợ sẽ dẫn đến các hệ quả pháp lý khác nhau:
- Trường hợp thông qua: Nghị quyết được coi là hợp lệ khi có quá nửa tổng số chủ nợ không có bảo đảm có mặt và đại diện cho từ 65% tổng số nợ không có bảo đảm trở lên biểu quyết tán thành. Nếu phương án có sử dụng tài sản bảo đảm, phải quy định rõ thời gian sử dụng, phương án xử lý và phải được sự đồng ý của chính chủ nợ có bảo đảm đó. Thẩm phán sau đó sẽ ra quyết định công nhận nghị quyết này, và nó có hiệu lực bắt buộc đối với tất cả các bên liên quan trong thủ tục phá sản.
- Trường hợp không thể phục hồi: Nếu không tổ chức được Hội nghị chủ nợ hoặc Hội nghị không thông qua được Nghị quyết theo tỷ lệ quy định, Tòa án nhân dân sẽ ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản và tiến hành thủ tục thanh lý tài sản.
Xem thêm các chủ đề khác
