Thủ tục giải thể theo quy định hiện nay

Giải thể doanh nghiệp là một thủ tục pháp lý nhằm chấm dứt sự tồn tại của một thực thể kinh doanh trên thị trường. Khi so sánh giữa các phương thức chấm dứt hoạt động, người kinh doanh cần phân biệt rõ so sánh phá sản và giải thể doanh nghiệp để lựa chọn lộ trình phù hợp. Thông thường, thủ tục giải thể được thực hiện khi doanh nghiệp vẫn còn khả năng thanh toán các nghĩa vụ tài sản, trong khi phá sản áp dụng khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán.

Điều kiện để doanh nghiệp được giải thể

Theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2014, một doanh nghiệp sẽ thực hiện thủ tục giải thể trong các trường hợp sau:

• Kết thúc thời hạn hoạt động đã ghi tại Điều lệ công ty mà không có quyết định gia hạn.
• Theo quyết định của chủ sở hữu: bao gồm chủ doanh nghiệp tư nhân; tất cả thành viên hợp danh (đối với công ty hợp danh); Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu (đối với công ty TNHH); Đại hội đồng cổ đông (đối với công ty cổ phần).
• Doanh nghiệp không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo quy định của Luật Doanh nghiệp trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không thực hiện thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
• Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc giải thể chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ hai điều kiện tiên quyết: (i) Doanh nghiệp bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ và nghĩa chưa thanh toán khác; (ii) Doanh nghiệp không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc cơ quan trọng tài. Trong trường hợp doanh nghiệp mất khả năng thanh toán nợ, chủ doanh nghiệp cần tìm hiểu thủ tục khởi kiện đòi nợ doanh nghiệp theo quy định hiện hành hoặc thực hiện thủ tục phá sản thay vì giải thể.

Trình tự, thủ tục giải thể doanh nghiệp

Trình tự giải thể (ngoại trừ trường hợp bị thu hồi Giấy chứng quyết đăng ký doanh nghiệp hoặc theo quyết định của Tòa án) được thực hiện dựa trên các bước hướng dẫn tại Nghị định về đăng ký doanh nghiệp. Cụ thể:

Bước 1: Chấm dứt hoạt động các đơn vị phụ thuộc

Doanh nghiệp phải tiến hành thủ tục chấm dứt hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện và các địa điểm kinh doanh. Việc này được thực hiện tại Phòng Đăng ký kinh doanh nơi đặt chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc địa điểm kinh doanh tương ứng.

Bước 2: Thông qua quyết định giải thể

Chủ sở hữu hoặc cấp có thẩm quyền của doanh nghiệp tiến hành họp và ra quyết định giải thể. Quyết định này chỉ được coi là hợp lệ nếu được thông qua bởi ít nhất 65% tổng số phiếu biểu quyết (tùy thuộc vào loại hình doanh nghiệp và Điều lệ công ty).

Bước 3: Công bố thông tin giải thể

Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày thông qua quyết định giải thể, doanh nghiệp có trách nhiệm:

• Gửi quyết định giải thể và biên bản họp đến Cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế và người lao động trong doanh nghiệp.
• Đăng tải quyết định giải thể trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
• Niêm yết công khai tại trụ sở chính, chi nhánh hoặc văn phòng đại diện.

Nếu doanh nghiệp còn các nghĩa vụ tài chính chưa thanh toán, phải gửi kèm phương án giải quyết nợ đến các chủ nợ và người có quyền lợi liên quan. Nội dung thông báo phải rõ ràng về tên, địa chỉ chủ nợ, số nợ, thời hạn và phương thức thanh toán.

Bước 4: Thanh lý tài sản và thanh toán nghĩa vụ tài chính

Chủ doanh nghiệp tư nhân, Hội đồng thành viên hoặc Hội đồng quản trị sẽ trực tiếp tổ chức thanh lý tài sản (trừ trường hợp Điều lệ có quy định thành lập tổ chức thanh lý riêng). Thứ tự ưu tiên thanh toán các khoản nợ được thực hiện như sau:

1. Các khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội và các quyền lợi khác của người lao động theo hợp đồng lao động và thỏa ước lao động tập thể.
2. Nợ thuế.
3. Các khoản nợ khác.

Sau khi hoàn tất, doanh nghiệp có trách nhiệm lập danh sách chủ nợ và số nợ đã thanh toán để gửi tới Cơ quan đăng ký kinh doanh theo quy định tại Nghị định số 78/2015/NĐ-CP Về đăng ký doanh nghiệp.

Thủ tục giải thể trong trường hợp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Đối với các doanh nghiệp bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, quy trình sẽ được thực hiện theo các bước nghiêm ngặt sau:

• Bước 1: Cơ quan đăng ký kinh doanh thực hiện việc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
• Bước 2: Doanh nghiệp tiến hành triệu tập họp để ra quyết định giải thể theo đúng thẩm quyền.
• Bước 3: Gửi hồ sơ đề nghị giải thể đến Cơ quan đăng ký kinh doanh. Lưu ý, nếu còn nghĩa vụ tài chính chưa thanh toán, phải gửi kèm phương án giải quyết nợ cho các chủ nợ và bên liên quan.

Sau khi hoàn tất các bước trên, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ thực hiện cập nhật tình trạng pháp lý của doanh nghiệp là "đã giải thể" trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.