Luật Doanh nghiệp 2020, Luật Đầu tư 2020 ban hành và có hiệu lực vào năm 2021 có nhiều thay đổi đáng kể. Vậy Doanh nghiệp là gì?
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang trên đà hội nhập sâu rộng, việc nắm vững các quy định về cấu trúc tổ chức của doanh nghiệp cũng như các phương thức đầu tư là điều kiện tiên quyết đối với các nhà quản lý và chủ sở hữu. Dựa trên khung pháp lý hiện hành tại thời điểm năm 2021, cụ thể là Luật Doanh nghiệp 2020 và Luật Đầu tư 2020, bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các loại hình doanh nghiệp và các hình thức đầu tư phổ biến.
Luật Doanh nghiệp 2020 thiết lập một hệ thống phân loại đa dạng nhằm phù hợp với quy mô, tính chất vốn và mục tiêu hoạt động của từng tổ chức kinh tế. Các hình thức này có thể được phân chia dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau như tư cách pháp nhân, nguồn gốc vốn hoặc chủ sở hữu.
Dựa vào đặc điểm về trách nhiệm tài sản và cơ cấu tổ chức, các doanh nghiệp thường được phân chia thành các nhóm chính sau:
Việc xác định bản chất sở hữu vốn giúp các nhà đầu tư đánh giá được vai trò của Nhà nước trong bộ máy quản trị, điều này đặc biệt quan trọng đối với vai trò của cố vấn pháp lý doanh nghiệp khi thực hiện các giao dịch M&A.
Luật Đầu tư 2020 tạo ra hành lang pháp lý thông thoáng cho cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Khi thực hiện các chiến lược khái quát về tổ chức lại doanh nghiệp, nhà đầu tư cần lưu ý các hình thức đầu tư sau đây:
Đây là hình thức nhà đầu tư thực hiện các thủ tục đăng ký để thành lập một pháp nhân mới hoàn toàn (như Công ty TNHH hoặc Công ty cổ phần) nhằm mục đích kinh doanh tại Việt Nam. Hình thức này giúp nhà đầu tư thiết lập quyền kiểm soát trực tiếp đối với bộ máy quản lý và tài sản của đơn vị mới.
Thay vì thành lập mới, nhà đầu tư có thể lựa chọn mua lại một phần hoặc toàn bộ vốn tại các doanh nghiệp đang hoạt động. Hình thức này giúp rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường và tận dụng được cơ sở hạ tầng, mạng lưới khách hàng sẵn có của đơn vị mục tiêu.
Đây là hình thức đầu tư vào các dự án hạ tầng, dịch vụ công có sự kết hợp giữa nguồn lực của Nhà nước và vốn của nhà đầu tư tư nhân. Hình thức này đòi hỏi quy trình pháp lý phức tạp về quản lý dự án và phân chia rủi ro giữa các bên.
Các bên tham gia ký kết hợp đồng để cùng thực hiện một hoạt động kinh doanh, cùng chia sẻ lợi nhuận, sản phẩm hoặc doanh thu mà không thành lập pháp nhân mới. Đây là giải pháp linh hoạt cho các dự án cần sự cộng hưởng về công nghệ hoặc thị trường giữa các đối tác.
Việc hiểu rõ các loại hình doanh nghiệp và phương thức đầu tư không chỉ giúp nhà đầu tư tối ưu hóa cấu trúc vốn mà còn đảm bảo tính tuân thủ pháp luật trong quá trình vận hành. Tùy vào mục tiêu chiến lược, quy mô nguồn lực và mức độ rủi ro mong muốn, mỗi nhà đầu tư sẽ có những lựa chọn phù hợp để xây dựng một nền tảng kinh doanh bền vững.
