Giải thể doanh nghiệp là việc doanh nghiệp tiến hành các thủ tục pháp lý để chấm dứt tư cách pháp nhân cùng các quyền và nghĩa vụ liên quan khi không còn nhu cầu tiếp tục hoạt động kinh doanh. Khác với phá sản, giải thể doanh nghiệp được thực hiện khi doanh nghiệp vẫn bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản. Bài viết trình bày các trường hợp, điều kiện và trình tự giải thể theo quy định pháp luật áp dụng tại thời điểm năm 2019.
Các trường hợp và điều kiện giải thể doanh nghiệp
Theo Luật Doanh nghiệp 2014 (Luật số 68/2014/QH13), doanh nghiệp bị giải thể trong các trường hợp:
- Kết thúc thời hạn hoạt động đã ghi trong Điều lệ công ty mà không có quyết định gia hạn;
- Theo quyết định của chủ doanh nghiệp, các thành viên, chủ sở hữu công ty hoặc Đại hội đồng cổ đông;
- Công ty không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo luật định trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp;
- Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Điều kiện bắt buộc để giải thể là doanh nghiệp phải bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác và không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài.
Trình tự thủ tục giải thể doanh nghiệp
Quy trình giải thể doanh nghiệp tự nguyện thường gồm các bước cơ bản sau:
- Bước 1 — Thông qua quyết định giải thể: Chủ sở hữu, hội đồng thành viên hoặc Đại hội đồng cổ đông thông qua quyết định giải thể, nêu rõ lý do, thời hạn và thủ tục thanh lý hợp đồng, thanh toán các khoản nợ.
- Bước 2 — Quyết toán thuế và đóng mã số thuế: Doanh nghiệp hoàn thiện sổ sách kế toán, nộp các báo cáo, quyết toán thuế và thực hiện thủ tục đóng mã số thuế tại cơ quan thuế quản lý.
- Bước 3 — Thủ tục tại Phòng Đăng ký kinh doanh: Sau khi hoàn tất nghĩa vụ thuế, doanh nghiệp nộp hồ sơ giải thể tới Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư theo Nghị định 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, trả con dấu (nếu có) và đăng thông báo giải thể trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Những lưu ý quan trọng khi giải thể doanh nghiệp
- Trước khi nộp hồ sơ giải thể, doanh nghiệp phải thanh toán đủ các khoản nợ theo thứ tự ưu tiên: nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội cho người lao động; nợ thuế; các khoản nợ khác.
- Người quản lý doanh nghiệp chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác của hồ sơ giải thể.
- Sau khi hoàn tất, doanh nghiệp được cập nhật tình trạng pháp lý "đã giải thể" trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Để nắm các nghĩa vụ tài chính phát sinh, bạn đọc có thể tham khảo thêm bài Năng lực tài chính của doanh nghiệp được hiểu như thế nào?.
Xem thêm các chủ đề khác
