Legalzone gửi đến bạn đọc Tóm tắt bản án tranh chấp quyền sử dụng đất, Bản án số 06/2017/DSST ngày 19/09/2017 của TAND huyện Đông Hưng.
Trong các quan hệ dân sự, việc phân chia tài sản giữa các thành viên trong gia đình thường phát sinh nhiều mâu thuẫn phức tạp khi không được lập thành văn bản pháp lý rõ ràng. Dưới đây là nội dung tóm tắt Bản án số 06/2017/DSST ngày 19/09/2017 của Tòa án nhân dân huyện Đông Hưng về việc tranh chấp quyền sử dụng đất giữa hai chị em dâu.
Nguyên đơn trong vụ án là bà S và bị đơn là bà T, là hai chị em dâu trong cùng một gia đình. Theo thông tin từ hồ sơ vụ án, vào năm 1994, bố mẹ chồng đã thực hiện việc phân chia đất đai cho hai vợ chồng bà S và bà T, mỗi bên được hưởng một nửa diện tích mảnh đất. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, do mẹ chồng vẫn còn sống và đang cư trú trên phần đất này, nên việc phân chia chỉ dừng lại ở thỏa thuận miệng, chưa thực hiện cắm mốc giới cụ thể để xác định ranh giới giữa hai phần đất.
Đến năm 2002, do điều kiện nhà cửa xuống cấp, mẹ chồng (cụ L) đã chuyển đến ở tại nhà riêng của bà S. Kể từ thời điểm đó cho đến năm 2017, phần diện tích đất thuộc quyền sử dụng của bà S do bà T trực tiếp trông nom và quản lý. Đến năm 200 trống, bà S đã thực hiện việc ký tên vào các giấy tờ xác nhận chủ sở hữu mảnh đất theo sự phân chia trước đó.
Mâu thuẫn phát sinh vào năm 2016 khi bà S có kế hoạch xây dựng nhà trên phần đất của mình. Tại thời điểm này, bà T không đồng ý và đưa ra một văn bản yêu cầu chuyển nhượng. Theo nội dung văn bản do bà T cung cấp, chồng bà S đã thực hiện việc chuyển nhượng phần đất cho vợ chồng bà T vào năm 2004 với giá 5.000.000 đồng. Tuy nhiên, văn bản này tồn tại nhiều điểm bất hợp lý về mặt pháp lý như: không ghi rõ ngày tháng lập văn bản và không có sự xác nhận của cơ quan chức năng địa phương.
Trong quá trình giải quyết vụ án, các tình tiết quan trọng được làm rõ như sau:
Tại tòa, bà S yêu cầu bà T phải trả lại diện tích 127m2 đất. Ngược lại, bà T yêu cầu bà S phải thanh toán số tiền 5.000.000 đồng cùng tiền lãi tính từ năm 1996 đến năm 2017 (do cho rằng tiền đã đưa từ năm 1996 nhưng đến năm 2004 mới lập giấy), hoặc trong trường hợp không trả được tiền thì phải trả giá trị tài sản trên đất tương đương 10.000.000 đồng.
Vụ việc này có nhiều điểm tương đồng về tính chất phức tạp với các Bản án về tranh chấp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất khi các bên không xác lập ranh giới rõ ràng ngay từ đầu.
Sau khi xem xét các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ và kết quả tranh tụng tại tòa, Hội đồng xét xử đưa ra nhận định như sau:
Việc xác định này nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất khi các thỏa thuận miệng trong quá khứ không đủ căn cứ pháp lý để thay đổi quyền sở hữu tài sản đã được phân chia.
Để giải quyết vụ án, Tòa án nhân dân huyện Đông Hưng đã căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm xét xử như sau:
Căn cứ theo Điều 203 Luật Đất đai 2013, do diện tích đất tranh chấp nằm trong địa phận huyện Đông Hưng, nên Tòa án nhân dân huyện Đông Hưng có thẩm quyền thụ lý và giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.
Căn cứ Điều 688 Bộ luật Dân sự 2005, Tòa án xác định các giao dịch không có căn cứ pháp lý hoặc không đủ điều kiện về hình thức và sự tự nguyện của chủ sở hữu thì không có giá trị pháp lý. Do đó, bà T phải có trách nhiệm hoàn trả lại diện tích đất đã chiếm giữ cho bà S.
Trong quá trình giải quyết các tranh chấp tương tự, các đương sự thường gặp khó khăn trong việc chứng minh nguồn gốc đất hoặc tính hợp lệ của các giấy tờ viết tay. Để bảo vệ quyền lợi tốt nhất, người dân có thể tìm hiểu thêm về Thủ tục khởi kiện tranh chấp đất đai theo quy định pháp luật để chuẩn bị hồ sơ đầy đủ nhất.
Nếu các bên có nhu cầu tìm hiểu về việc định giá tài sản hoặc các chi phí phát sinh trong quá trình tố tụng, có thể tham khảo thông tin về Chi phí thuê luật sư tranh chấp đất đai để có sự chuẩn bị về mặt tài chính và pháp lý phù hợp.
