Bản án 147/2020/DS-ST ngày 17/12/2020 về tranh chấp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất
Vụ án xoay quanh tranh chấp về việc thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà Nguyễn Thị O (nguyên đơn) và anh T (bị đơn). Nội dung sự việc được tóm tắt như sau:
Trước đó, bà O đã tiến hành tặng cho anh T một diện tích đất với điều kiện kèm theo là anh T phải có trách nhiệm nuôi dưỡng bà và bà Nguyễn Thị P suốt đời. Sau khi anh T thực hiện việc xây dựng nhà ở trên diện tích đất này, bà O và bà P đã chuyển về chung sống cùng vợ chồng anh T.
Tuy nhiên, trong quá trình sinh hoạt chung, giữa bà O và vợ chồng anh T đã phát sinh những mâu thuẫn về lối sống và quan điểm cá nhân. Do không tìm được tiếng nói chung, bà O và bà P đã quyết định dời ra sống riêng. Sau khi hai bà ra ở riêng, mặc dù anh T đã có ý thức thực hiện nghĩa vụ chăm sóc bằng cách gửi tặng 05kg gạo và 1.000.000 đồng nhưng bà O đã từ chối nhận khoản hỗ trợ này.
Từ những mâu thuẫn trên, bà O khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết các vấn đề sau:
Trường hợp các bên có tranh chấp tương tự về việc thực hiện nghĩa vụ tài sản, người dân có thể tham khảo thêm Bản án về tranh chấp hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất để hiểu rõ hơn về cách thức giải quyết của Tòa án.
Qua quá trình xem xét các chứng cứ và diễn biến tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đưa ra các nhận định pháp lý như sau:
Thứ nhất, về tính pháp lý của hợp đồng: Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà O và anh T được xác lập trên cơ sở tự nguyện giữa các bên, nội dung thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật và phù hợp với các quy định hiện hành về giao dịch dân sự.
Thứ hai, về việc thực hiện nghĩa vụ kèm theo: Các mâu thuẫn phát sinh giữa bà O và vợ chồng anh T được xác định là những bất đồng nhỏ trong đời sống sinh hoạt hàng ngày. Việc bà O tự ý ra ở riêng không đồng nghĩa với việc anh T vi phạm điều kiện tặng cho. Thực tế, sau khi bà O ra ở riêng, anh T vẫn thể hiện sự quan tâm, lo lắng và đã thực hiện việc hỗ trợ tài chính cũng như nhu yếu phẩm, nhưng phía bà O đã chủ động từ chối nhận. Do đó, không có đủ căn cứ để kết luận anh T vi phạm nghĩa vụ nuôi dưỡng theo thỏa thuận.
Thứ ba, về ý chí của các bên: Tại phiên tòa, mặc dù không có vi phạm về điều kiện hợp đồng, nhưng anh T đã bày tỏ nguyện vọng không tiếp tục sử dụng phần đất đang tranh chấp và tự nguyện đồng ý trả lại diện tích đất nêu trên cho bà O.
Trong quá trình giải quyết các vụ việc liên quan đến tài sản là đất đai, nếu phát sinh mâu thuẫn về quyền sở hữu hoặc nghĩa vụ thực hiện hợp đồng, các đương sự cần nắm rõ Thủ tục khởi kiện tranh chấp đất đai theo quy định pháp luật để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Để giải quyết vụ án này, Tòa án đã áp dụng các quy định tại Bộ luật Dân sự 2015 liên quan đến hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện, cụ thể:
Từ các căn cứ trên, Tòa án xem xét sự việc dựa trên tính xác thực của việc thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng. Nếu một bên chứng minh được mình đã nỗ lực thực hiện nghĩa vụ nhưng bên kia từ chối nhận, thì không thể coi là vi phạm điều kiện hợp đồng để đòi lại tài sản. Tuy nhiên, do bị đơn có nguyện vọng trả lại đất, Tòa án sẽ giải quyết theo ý chí tự nguyện của các đương sự.
Để hiểu rõ hơn về các tình huống phức tạp khác trong việc phân chia và chuyển giao quyền sử dụng đất, người dân có thể tìm đọc Tóm tắt bản án tranh chấp về quyền sử dụng đất để có cái nhìn đa chiều về các phán quyết của cơ quan tố tụng.
