Tranh chấp đất đai ngày càng phổ biến và phức tạp, phát sinh khi cá nhân, hộ gia đình, tổ chức hoặc doanh nghiệp có mâu thuẫn về lợi ích khi thực hiện quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, người dân cần nắm rõ thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai theo đúng quy định pháp luật.
Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai
Căn cứ Điều 202 Luật Đất đai 2013, thủ tục hòa giải gồm các bước:
- Bước 1 - Gửi đơn yêu cầu: Sau khi các bên không tự giải quyết được, người sử dụng đất gửi đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đến Ủy ban nhân dân cấp xã. Đây là thủ tục bắt buộc; thời gian thực hiện không quá 45 ngày kể từ ngày nhận đơn.
- Bước 2 - Tổ chức hòa giải: Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức hòa giải với sự có mặt của các bên tranh chấp, thành viên Hội đồng hòa giải và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Việc hòa giải chỉ tiến hành khi các bên đều có mặt; nếu một bên vắng mặt đến lần thứ hai thì coi là hòa giải không thành.
- Bước 3 - Kết quả hòa giải: Kết quả được lập thành văn bản, gửi cho các bên và lưu tại Ủy ban nhân dân cấp xã. Nếu hòa giải thành mà có thay đổi hiện trạng ranh giới, Ủy ban nhân dân gửi biên bản đến cơ quan có thẩm quyền để giải quyết. Nếu hòa giải không thành, các bên tiếp tục theo hướng yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện giải quyết hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền.
Giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp huyện
Trường hợp hòa giải không thành, căn cứ Điều 203 Luật Đất đai 2013, thủ tục giải quyết tại cấp huyện như sau:
- Bước 1 - Nộp hồ sơ: Hộ gia đình, cá nhân nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp huyện. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, hợp lệ, cán bộ hướng dẫn bổ sung trong vòng 03 ngày. Hồ sơ gồm: đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp; biên bản hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã, biên bản làm việc với các bên, biên bản kiểm tra hiện trạng đất, biên bản cuộc họp các ban, ngành liên quan; trích lục bản đồ, hồ sơ địa chính qua các thời kỳ và tài liệu làm chứng cứ; báo cáo đề xuất và dự thảo quyết định giải quyết.
- Bước 2: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện giao trách nhiệm tham mưu giải quyết.
- Bước 3: Cơ quan tham mưu thẩm tra, xác minh vụ việc, tổ chức hòa giải, họp các ban, ngành liên quan (nếu cần) và hoàn chỉnh hồ sơ trình Ủy ban nhân dân ban hành quyết định.
- Bước 4: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành kết quả giải quyết. Nếu đồng ý thì tranh chấp kết thúc; nếu không đồng ý thì khiếu nại lên Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền.
Giải quyết tranh chấp tại Tòa án
Đối với tranh chấp đất đai được giải quyết tại Tòa án, trình tự, thủ tục tiến hành theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:
- Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện.
- Bước 2: Nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có bất động sản.
- Bước 3: Tòa án tiếp nhận hồ sơ; nếu hồ sơ đầy đủ và đúng pháp luật thì thụ lý giải quyết.
Tổng kết quy trình giải quyết tranh chấp đất đai
Như vậy, sau khi các bên không tự giải quyết được, Ủy ban nhân dân cấp xã tiến hành hòa giải cấp cơ sở. Nếu hòa giải không thành, Ủy ban nhân dân cấp xã hướng dẫn các bên gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp huyện hoặc Tòa án nhân dân cấp huyện để tiếp tục giải quyết. Việc tuân thủ đúng trình tự và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ sẽ giúp quá trình giải quyết diễn ra thuận lợi, đúng quy định.
Xem thêm các chủ đề khác
