Hiện nay, các tranh chấp đất đai xuất hiện ngày càng nhiều. Vì vậy, chúng ta lại càng cần phải nắm rõ quy định của pháp luật
Hiện nay các tranh chấp đất đai xuất hiện ngày càng nhiều, vì vậy việc nắm rõ quy trình giải quyết tranh chấp đất đai giúp các bên tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí khi gặp phải mâu thuẫn. Theo quy định pháp luật, quy trình giải quyết tranh chấp đất đai gồm hai giai đoạn chính: hòa giải tại cơ sở và giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền khi hòa giải không thành.
Khi các bên có tranh chấp về đất đai, Nhà nước khuyến khích các bên tự hòa giải; nếu không tự hòa giải được, các bên phải giải quyết tranh chấp bằng hòa giải tại cơ sở. Đây là thủ tục bắt buộc trong quy trình giải quyết tranh chấp đất đai.
Căn cứ Điều 88 Nghị định 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ, khi nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp, UBND cấp xã có trách nhiệm:
Việc hòa giải chỉ được tiến hành khi các bên đều có mặt; nếu một bên vắng mặt đến lần thứ hai thì coi như hòa giải không thành. Kết quả hòa giải phải lập thành biên bản. Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày lập biên bản hòa giải thành, nếu các bên có ý kiến bằng văn bản khác với nội dung đã thống nhất thì Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức lại cuộc họp Hội đồng để xem xét và lập biên bản hòa giải thành hoặc không thành.
Theo Điều 203 Luật Đất đai 2013, tranh chấp đất đai đã được hòa giải tại UBND cấp xã mà không thành thì được giải quyết như sau:
Trường hợp lựa chọn giải quyết tại UBND cấp có thẩm quyền:
Người có thẩm quyền phải ra quyết định giải quyết tranh chấp. Quyết định có hiệu lực thi hành phải được các bên nghiêm chỉnh chấp hành; trường hợp không chấp hành sẽ bị cưỡng chế thi hành. Như vậy, nếu hòa giải cơ sở không thành, các bên có thể nộp hồ sơ, đơn khởi kiện hoặc đơn yêu cầu tới cơ quan nhà nước có thẩm quyền để giải quyết.