Những đối tượng nào phải nộp tiền sử dụng đất?

Khái niệm về tiền sử dụng đất

Theo quy định của Luật Đất đai 2013, tiền sử dụng đất được hiểu là khoản nghĩa vụ tài chính mà người sử dụng đất có trách nhiệm phải nộp vào Ngân sách Nhà nước. Khoản tiền này phát sinh trong các trường hợp cụ thể như: được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, được Nhà nước cho phép chuyển mục đích sử dụng đất sang loại đất khác thuộc diện phải nộp tiền, hoặc khi được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất.

Đối tượng phải nộp tiền sử dụng đất

Căn cứ theo quy định tại Điều 2 Nghị định số 45/2014/NĐ-CP Quy định về thu tiền sử dụng đất, các đối tượng có nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất bao gồm:

Người được Nhà nước giao đất

Các nhóm đối tượng được giao đất có thu tiền sử dụng đất bao gồm:

• Hộ gia đình và cá nhân được Nhà nước giao đất để làm đất ở.
• Người Việt Nam định cư ở nước ngoài và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được giao đất thực hiện dự án nhà ở để bán hoặc bán kết hợp cho thuê.
• Các tổ chức kinh tế được giao đất để triển khai dự án đầu tư hạ tầng nghĩa trang, nghĩa địa nhằm mục đích chuyển nhượng quyền sử dụng đất gắn liền với cơ sở hạ tầng.
• Tổ chức kinh tế được giao đất để xây dựng các công trình hỗn hợp cao tầng, trong đó có diện tích nhà ở dành cho mục đích bán hoặc bán kết hợp cho thuê.

Người đang sử dụng đất thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất

Các trường hợp người sử dụng đất đang hiện hữu được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển sang đất ở hoặc đất nghĩa trang, nghĩa địa phải nộp tiền sử dụng đất bao gồm:

• Đất nông nghiệp hoặc đất phi nông nghiệp vốn có nguồn gốc giao không thu tiền sử dụng đất, nay được cho phép chuyển sang mục đích đất ở hoặc đất nghĩa trang, nghĩa địa.
• Đất nông nghiệp có nguồn gốc từ việc Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất, nay thực hiện chuyển đổi sang đất ở hoặc đất nghĩa trang, nghĩa địa (trường hợp này cũng phát sinh nghĩa vụ nộp tiền).
• Đất phi nông nghiệp (không phải là đất ở) có nguồn gốc được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất, khi chuyển sang mục đích sử dụng làm đất ở.
• Các loại đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp có nguồn gốc từ việc thuê đất, nay được cho phép chuyển từ hình thức thuê đất sang giao đất có thu tiền sử dụng đất để sử dụng vào mục đích đất ở hoặc đất nghĩa trang, nghĩa địa.

Hộ gia đình, cá nhân khi được công nhận quyền sử dụng đất

Đối với hộ gia đình và cá nhân đang sử dụng đất làm nhà ở hoặc đất phi nông nghiệp có thời hạn lâu dài trước ngày 01/7/2014, khi thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, nếu thuộc trường hợp phải nộp tiền thì phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định pháp luật.

Việc xác định chính xác đối tượng và mức nộp tiền là rất quan trọng để tránh các tranh chấp phát sinh. Trong thực tế, các vấn đề liên quan đến quyền lợi đất đai thường dẫn đến nhiều tranh chấp phức tạp, điển hình như Tóm tắt Bản án số 277/2018/DS-PT về tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc các vụ việc liên quan đến tranh chấp chia thừa kế tài sản và hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất. Người dân cần nắm vững các quy định về nghĩa vụ tài chính để thực hiện đúng trình tự, thủ tục khi thực hiện các giao dịch liên quan đến đất đai.