Trên thực tế, do vị trí tự nhiên hoặc do sự phân chia bất động sản có rất nhiều trường hợp bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản khác
Trong thực tế, do đặc điểm tự nhiên của địa hình hoặc quá trình phân chia tách thửa đất, có rất nhiều trường hợp bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản khác thuộc sở hữu của những chủ thể khác nhau. Tình trạng này gây ra sự khó khăn lớn cho chủ sở hữu trong việc khai thác và sử dụng đất, thậm chí dẫn đến tình trạng không thể tiếp cận được đường giao thông công cộng nếu không có sự can thiệp của pháp luật. Việc hiểu rõ các quy định về quyền đối với bất động sản liền kề là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Để giải quyết các vấn đề liên quan đến lối đi qua bất động sản liền kề, các bên cần căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật sau:
Tại Điều 254 Bộ luật Dân sự 2015, pháp luật quy định cụ thể về quyền đối với bất động sản liền kề nhằm đảm bảo tính kết nối giữa các thửa đất như sau:
Việc xác định rõ ranh giới giữa các bất động sản là gì? Sử dụng bất động sản thế nào để không xâm phạm quyền sở hữu của người khác? cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác lập vị trí lối đi hợp lý.
Trong trường hợp chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc đã có một con đường khác thuận tiện hơn để ra đường lớn, thì chủ sở hữu bất động sản liền kề (bên đang cho đi nhờ) không có nghĩa vụ phải dành phần đất đó làm lối đi chung. Khi điều kiện về lối đi của bất động sản bị vây bạch đã thay đổi và không còn tình trạng bị vây bọc, chủ sở hữu bất động sản vây bọc có quyền yêu cầu lấy lại phần diện tích đất đang dùng làm lối đi này.
Nếu xảy ra tình trạng hàng xóm xây dựng tường rào, vật kiến trúc nhằm ngăn cản việc đi qua phần đất vốn được sử dụng làm lối đi, chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc có quyền căn cứ vào Điều 254 Bộ luật Dân sự để yêu cầu chủ sở hữu bất động sản liền kề phải dành một lối đi hợp lý. Pháp luật bảo vệ quyền tiếp cận đường giao thông công cộng của người sử dụng đất nhằm đảm bảo sự lưu thông và khai thác giá trị của Bất Động Sản Dân Dụng.
Tranh chấp về lối đi chung thực chất là một dạng tranh chấp đất đai. Khi các bên không đạt được sự thống nhất, quy trình giải quyết được thực hiện theo Luật Đất đai 2013 như sau:
Đối với các trường hợp hộ gia đình, cá nhân có hành vi lấn chiếm hoặc cố tình ngăn chặn lối đi chung, người sử dụng đất cần lưu ý:
Căn cứ Khoản 7 Điều 166 Luật Đất đai 2013, người sử dụng đất có quyền khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình. Nếu phát hiện hành vi lấn chiếm lối đi chung, cá nhân có thể thực hiện thủ tục tố cáo tại UBND cấp xã.
Ngoài ra, tùy vào tính chất và mức độ vi phạm, hành vi này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP Về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Việc nắm vững các quy định này sẽ giúp người dân bảo vệ quyền lợi khi tham gia vào các giao dịch hoặc quản lý Quản lý bất động sản công nghiệp hay dân dụng.
