XỬ LÝ VI PHẠM QUYỀN TÁC GIẢ, QUYỀN LIÊN QUAN
Quy trình và thẩm quyền xử lý vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan phụ thuộc vào mức độ và hành vi vi phạm bản quyền tác giả
Xử lý vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan là biện pháp pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ thành quả sáng tạo của tác giả và chủ sở hữu quyền. Tùy theo tính chất và mức độ của hành vi vi phạm bản quyền tác giả, người vi phạm có thể bị xử lý hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nội dung dưới đây phản ánh khung pháp lý áp dụng tại thời điểm bài viết (năm 2019), dựa trên Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi, bổ sung) cùng các quy định về xử phạt vi phạm hành chính và pháp luật hình sự về quyền tác giả, quyền liên quan.
Xử lý hành chính đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan
Đối với các hành vi xâm phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm bị xử phạt hành chính bằng tiền và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, ví dụ:
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi vận chuyển hàng hóa được sản xuất mà không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan.
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi tàng trữ hàng hóa được sản xuất mà không được phép của chủ thể quyền.
- Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng tác phẩm mà không nêu hoặc nêu sai tên thật, bút danh tác giả, tên tác phẩm trên bản sao tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng.
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi tự ý sửa chữa, cắt xén tác phẩm gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi xuyên tạc tác phẩm gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.
Biện pháp khắc phục hậu quả
- Buộc cải chính công khai trên phương tiện thông tin đại chúng thông tin sai lệch, sai sự thật về tên tác giả, tên tác phẩm.
- Buộc sửa lại đúng tên tác giả, tên tác phẩm trên bản sao tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng có thông tin sai lệch.
- Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường Internet, kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm.
Xử lý hình sự đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan
Người thực hiện hành vi xâm phạm gây hậu quả nghiêm trọng, hoặc đã bị xử phạt hành chính, đã bị kết án về tội này chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi như: chiếm đoạt quyền tác giả; mạo danh tác giả; sửa đổi bất hợp pháp nội dung tác phẩm; công bố, phổ biến bất hợp pháp tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, báo chí, chương trình băng âm thanh, đĩa âm thanh, băng hình, đĩa hình.
Mức hình phạt được quy định theo khung tăng dần. Trong trường hợp xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại (sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình; phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình mà không được phép của chủ thể quyền), người phạm tội có thể bị phạt tiền hoặc phạt tù; phạm tội có tổ chức hoặc nhiều lần thì khung hình phạt cao hơn. Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định.
Quyền yêu cầu bảo vệ của chủ thể quyền
Khi phát hiện hành vi xâm phạm, chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan có thể yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành chính, hoặc khởi kiện dân sự để yêu cầu bồi thường thiệt hại tại Tòa án theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
