Trách nhiệm tổ chức, cá nhân khi được cấp phép xây dựng công trình trên đất nông nghiệp?

Trả lời:

Tại khoản 2 và điểm b khoản 3 Điều 32 Luật Thủ đô có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025 quy định như sau:

Điều 32. Phát triển nông nghiệp, nông thôn

1. Phát triển nông nghiệp Thủ đô theo hướng nông nghiệp sinh thái, bền vững; chú trọng đến sự tương tác giữa các yếu tố môi trường, kinh tế - xã hội nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử trong nông nghiệp, nông thôn; phòng, chống thiên tai, bảo vệ môi trường, hệ sinh thái, tạo ra các sản phẩm chất lượng, an toàn thực phẩm, hiệu quả kinh tế cao.

Phát triển bền vững các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung. Trong vùng sản xuất nông nghiệp tập trung được sử dụng đất kết hợp đa mục đích, được bố trí đất nông nghiệp sử dụng vào việc xây dựng công trình phục vụ trực tiếp cho sản xuất nông nghiệp, chế biến, bảo quản, trưng bày, giới thiệu sản phẩm, giáo dục trải nghiệm, du lịch sinh thái.

3. Hội đồng nhân dân Thành phố quy định các nội dung sau đây:

..

b) Điều kiện, trình tự, thủ tục cấp phép xây dựng, loại công trình và tỷ lệ diện tích đất nông nghiệp được sử dụng để xây dựng công trình trên đất nông nghiệp phục vụ trực tiếp cho sản xuất nông nghiệp, chế biến, bảo quản, trưng bày, giới thiệu sản phẩm, cảnh quan du lịch, giáo dục trải nghiệm tại các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung.

Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 38/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 có hiệu lực thi hành ngày 10/10/2025 quy định điều kiện, trình tự, thủ tục cấp phép xây dựng, loại công trình và tỷ giá diện tích đất nông nghiệp được sử dụng để xây dựng công trình trên đất nông nghiệp phục vụ trực tiếp cho sản xuất nông nghiệp, chế biến, bảo quản, trưng bày, giới thiệu sản phẩm, cảnh quan du kịch tại các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Tại khoản 1, 2 Điều 3 Quy định kèm theo Nghị quyết số 38/2025/NQ-HĐND như sau:

Điều 3. Giải thích từ ngữ

Trong Quy định này các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Vùng sản xuất nông nghiệp tập trung là vùng sản xuất chuyên canh một loại sản phẩm nông nghiệp hoặc sản xuất một nhóm sản phẩm nông nghiệp.

2. Phương án phát triển vùng sản xuất nông nghiệp tập trung là phương án do cấp có thẩm quyền phê duyệt để tổ chức quản lý và phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung

Tại Điều 4, Điều 12, Điều 13 Quy định kèm theo Nghị quyết số 38/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội có hiệu lực thi hành ngày 10/10/2025 quy định như sau:

Điều 4. Nguyên tắc áp dụng

1. Đất xây dựng công trình tại vùng sản xuất nông nghiệp tập trung tại Quy định này được thống kê là đất nông nghiệp.

2. Thời hạn tồn tại của công trình không vượt quá thời gian sử dụng đất còn lại được nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

3. Công trình chỉ được xây dựng, lắp dựng 01 tầng, dễ dàng tháo dỡ, ưu tiên sử dụng các loại vật liệu thân thiện với môi trường, mái lợp vật liệu nhẹ, không được xây dựng tầng hầm. Vị trí xây dựng, lắp dựng công trình phù hợp với các Tiêu chuẩn quốc gia (nếu có).

4. Việc xây dựng, cải tạo và sử dụng công trình phải phù hợp với Phương án phát triển vùng sản xuất nông nghiệp tập trung đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; tuân thủ các quy định về an toàn phòng cháy chữa cháy, an toàn trong xây dựng và bảo vệ môi trường theo quy định hiện hành. Công trình có thiết kế xây dựng được lập, thẩm định và phê duyệt theo quy định pháp luật về xây dựng; không làm ảnh hưởng đến công trình thủy lợi, công trình đê điều, công trình giao thông nội đồng, công trình nằm trên diện tích đất liền kề và việc sử dụng đất của các thửa đất liền kề.

5. Trường hợp cần người bảo vệ khu vực sản xuất phải thực hiện đăng ký với chính quyền cấp xã về số lượng người, thời gian bảo vệ trước khi thực hiện. Chỉ sử dụng công trình đúng với mục đích được phê duyệt tại Phương án phát triển vùng sản xuất nông nghiệp tập trung.

6. Chỉ thực hiện điều chỉnh Phương án phát triển vùng sản xuất nông nghiệp tập trung trong trường hợp bất khả kháng do thiên tai; thay đổi chính sách hoặc thay đổi quy hoạch của nhà nước.

7. Đối với công trình xây dựng không vi phạm nhưng bị tháo dỡ hoặc phá dỡ theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì được hỗ trợ theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 102 Luật Đất đai.

Điều 12. Trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tại vùng sản xuất nông nghiệp tập trung

1. Tổ chức, cá nhân xây dựng công trình phải thông báo về thời điểm khởi công đến Ủy ban nhân dân cấp xã để theo dõi, quản lý theo quy định của Luật Xây dựng và các văn bản pháp luật liên quan.

2. Sử dụng công trình đúng mục đích tại Phương án phát triển vùng sản xuất nông nghiệp tập trung đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Tuân thủ quy định về an toàn lao động, an toàn phòng cháy chữa cháy và các quy định của pháp luật có liên quan.

3. Phải tự tháo dỡ hoặc phá dỡ, di dời công trình, hoàn trả lại nguyên trạng đất đai khi vi phạm các quy định tại Nghị quyết này hoặc khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

4. Xây dựng công trình đúng với giấy phép xây dựng được cấp.

5. Tuân thủ các quy định về xử lý vi phạm tại Điều 13 Quy định này.

Điều 13. Xử lý vi phạm

1. Tổ chức, cá nhân có hành vi thực hiện không đúng Phương án phát triển vùng sản xuất nông nghiệp tập trung đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt:

a) Bị xử lý vi phạm theo quy định tại mục 1, 2, 3, 4, 9, 10, 11 Phụ lục Nghị quyết số 09/2025/NQ-HĐND ngày 29 tháng 4 năm 2025 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội quy định mức tiền phạt đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn thành phố Hà Nội;

b) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai.

2. Buộc phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm.

3. Các công trình vi phạm quy định về an toàn phòng cháy chữa cháy sẽ bị xử lý theo quy định tại Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ và quy định pháp luật có liên quan.

4. Các công trình vi phạm quy định về bảo vệ môi trường sẽ bị xử lý theo quy định tại Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 07 tháng 7 năm 2022 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và quy định pháp luật có liên quan.

Như vậy, tổ chức, cá nhân xây dựng công trình trên đất nông nghiệp tập trung phải tuân thủ đúng mục đích, quy định diện tích theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố. Tổ chức, cá nhân phải thông báo về thời điểm khởi công đến Ủy ban nhân dân cấp xã để theo dõi, quản lý theo quy định của Luật Xây dựng và các văn bản pháp luật liên quan. Sử dụng công trình đúng mục đích tại Phương án phát triển vùng sản xuất nông nghiệp tập trung đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Tuân thủ quy định về an toàn lao động, an toàn phòng cháy chữa cháy và các quy định của pháp luật có liên quan. Phải tự tháo dỡ hoặc phá dỡ, di dời công trình, hoàn trả lại nguyên trạng đất đai khi vi phạm các quy định tại Nghị quyết này hoặc khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Xây dựng công trình đúng với giấy phép xây dựng được cấp.

Trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm bị xử lý theo Điều 13 Quy định kèm theo Nghị quyết số 38/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội nêu trên.

Thu Lý

Vũ Thị Thanh Tú