Quyền bầu cử đối với người bị cách ly y tế tập trung
Hiện nay dịch COVID-19 diến biến phức tạp, đã xuất hiện ca dương tính trong cộng đồng.Tôi muốn hỏi trường hợp cử tri đã có tên trong danh sách bỏ phiếu nơi cư trú nhưng hiện đã bị cách ly y tế tại...
Trả lời:
Quyền bầu cử là quyền chính trị cơ bản của công dân được Hiến pháp và pháp luật quy định nhằm bảo đảm cho mọi công dân có đủ điều kiện thực hiện việc lựa chọn người đại biểu của mình vào cơ quan quyền lực nhà nước.
Thông qua bầu cử, công dân trực tiếp bỏ phiếu bầu người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của mình, thay mặt mình thực hiện quyền lực nhà nước, góp phần thiết lập bộ máy nhà nước để tiến hành các hoạt động quản lý xã hội. Vì vậy, bầu cử vừa là quyền, vừa là trách nhiệm của công dân đối với đất nước.
Theo quy định tại khoản 1, 2 Điều 29 và khoản 1 Điều 30 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân thì mọi công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi trở lên không thuộc trường hợp người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, người bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án, người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo, người mất năng lực hành vi dân sự thì không được ghi tên vào danh sách cử tri.có quyền bầu cử đều được ghi tên vào danh sách cử tri và được phát thẻ cử tri. Mỗi công dân chỉ được ghi tên vào một danh sách cử tri nơi mình thường trú hoặc tạm trú. Bầu cử còn là quyền và nghĩa vụ của công dân, bởi vậy, đối với những trường hợp công dân bị cách ly y tế tại nhà thì cơ quan có thẩm quyền bảo đảm thực hiện quyền bầu cử của công dân.
Tại Điểm h Khoản 2 Điều 9 Thông tư số 01/2021/TT-BNV ngày 11/1/2021 của Bộ Nội vụ hướng dẫn nghiệp vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 quy định như sau:
Điều 9. Các công việc thực hiện trước ngày bầu cử của Tổ bầu cử
...
2. Tổ bầu cử thực hiện việc rà soát, kiểm tra lại toàn bộ các loại phương tiện vật chất - kỹ thuật phục vụ ngày bầu cử, bao gồm:
h) Danh sách cử tri của khu vực bỏ phiếu, trong đó cần xác định rõ số cử tri là người ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể trực tiếp đi bỏ phiếu; người đang bị tạm giam, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc mà trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng; người đang bị tạm giữ tại nhà tạm giữ; người đang bị cách ly xã hội tập trung tại các cơ sở điều trị Covid-19 hoặc các địa điểm cách ly tập trung khác và người đang bị cách ly tại nhà (nếu có); những khu vực bị chia cắt do thiên tai, lũ lụt để có kế hoạch đưa hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến cho những cử tri này nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.
Tại điểm 1.1 Mục 1 Hướng dẫn số 234/HĐBCQG-TBVBPLTTTT ngày 13/4/2021 của Hội đồng bầu cử quốc gia hướng dẫn như sau:
1.Việc lập, bổ sung danh sách cử tri đối với người đang thực hiện cách ly y tế phòng, chống dịch bệnh COVID-19 như sau:
....
1.2 Trong thời gian sau khi danh sách cử tri đã được lập và niêm yết cho đến ngày bầu cử, UBND cấp xã cần thường xuyên theo dõi, rà soát, cập nhật và ghi chú rõ các trường hợp cử tri trong danh sách là người đang thực hiện biện pháp cách ly y tế tại các cơ sở cách ly tập trung phòng, chống dịch Covid-19 và người đang thực hiện cách ly y tế tại nhà để có phương án chuẩn bị phù hợp.
Trường hợp có cử tri thuộc danh sách cử tri trên địa bàn bị áp dụng biện pháp cách ly y tế tại cơ sở cách ly tập trung nằm ngoài địa bàn thì UBND cấp xã nơi lập danh sách cử tri có trách nhiệm nắm thông tin, chủ động lập danh sách cử tri được đưa đi cách ly y tế tại cơ sở cách ly tập trung và gửi đến UBND cấp xã nơi có cơ sở cách ly tập trung để bổ sung những người này vào danh sách cử tri tham gia bầu đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND cấp tỉnh theo quy định tại Điều 34 Luật Bầu cử trong trường hợp đến ngày bầu cử mà những người này vẫn đang thực hiện cách ly y tế.
UBND cấp xã nơi đã lập danh sách cử tri ban đầu có trách nhiệm cập nhật vào danh sách cử tri cùng dòng họ và tên của người đang thực hiện cách ly y tế tại cơ sở cách ly tập trung nội dung ghi chú “bỏ phiếu ở nơi khác do cách ly y tế”.
1.3. Việc lập, bổ sung danh sách cử tri đối với người được cách ly y tế tại cơ sở cách ly y tế tập trung được thực hiện như sau:
a) UBND cấp xã nơi có cơ sở cách ly y tế tập trung có trách nhiệm thường xuyên theo dõi, cập nhật danh sách những người được cách ly y tế tại cơ sở cách ly tập trung trên địa bàn để bổ sung danh sách cử tri trong các trường hợp: Đến ngày bầu cử vẫn đang trong thời gian cách ly tập trung; công dân Việt Nam ở nước ngoài trở về Việt Nam được cách ly y tế tập trung ngay sau nhập cảnh.
b)Trường hợp thời gian cách ly tập trung kết thúc trước ngày bầu cử thì cử tri trở về nơi cư trú, xuất trình giấy chứng nhận hoàn thành cách ly với UBND cấp xã nơi mình cư trú để được ghi tên bổ sung vào danh sách cử tri, nhận thẻ cử tri và thực hiện việc bỏ phiếu ở nơi cư trú.
c) Đối với các trường hợp mà đến ngày bầu cử vẫn đang trong thời gian cách ly tập trung thì chậm nhất là 24 giờ trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu, người phụ trách cơ sở cách ly tập trung có trách nhiệm lập danh sách và thông báo đến UBND cấp xã nơi có cơ sở cách ly tập trung để bổ sung vào danh sách cử tri tham gia bầu đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND cấp tỉnh tại khu vực bỏ phiếu nơi có cơ sở cách ly tập trung theo quy định tại Điều 34 của Luật Bầu cử.
Như vậy, trường hợp người bị cách ly y tế thời gian cách ly tập trung kết thúc trước ngày bầu cử thì cử tri trở về nơi cư trú, xuất trình giấy chứng nhận hoàn thành cách ly với UBND cấp xã nơi mình cư trú để được ghi tên bổ sung vào danh sách cử tri, nhận thẻ cử tri và thực hiện việc bỏ phiếu ở nơi cư trú. Đối với các trường hợp mà đến ngày bầu cử vẫn đang trong thời gian cách ly tập trung thì chậm nhất là 24 giờ trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu, người phụ trách cơ sở cách ly tập trung có trách nhiệm lập danh sách và thông báo đến UBND cấp xã nơi có cơ sở cách ly tập trung để bổ sung vào danh sách cử tri tham gia bầu đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND cấp tỉnh tại khu vực bỏ phiếu nơi có cơ sở cách ly tập trung.
Cũng theo điểm 2.2 mục 2 Hướng dẫn số 234/HĐBCQG-TBVBPLTTTT ngày 13/4/2021 của Hội đồng bầu cử quốc gia thì đến ngày bầu cử, Tổ bầu cử cử người mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu cử đến cơ sở cách ly tập trung để cử tri nhận phiếu bầu cử và thực hiện việc bỏ phiếu .
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú