Phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với lao động là người giúp việc gia đình
Gia đình tôi chỉ có nhu cầu thuê người giúp việc mỗi khi vợ đi công tác trong khoảng thời gian từ 02 đến 03 tuần. Liệu tôi có phải ký hợp đồng lao động ngắn hạn với người giúp việc hay không?
Trả lời
Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.
Theo khoản 2 Điều 13 Bộ luật Lao động năm 2019, “trước khi nhận người lao động vào làm việc thì người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng lao động với người lao động”.
Như vậy, hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động. Tuy nhiên, giao kết hợp đồng lao động với người lao động là trách nhiệm phải thực hiện của người sử dụng lao động.
Hình thức hợp đồng lao động được quy định tại Điều 14 của Bộ luật này như sau:
“1. Hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và được làm thành 02 bản, người lao động giữ 01 bản, người sử dụng lao động giữ 01 bản, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.
Hợp đồng lao động được giao kết thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử có giá trị như hợp đồng lao động bằng văn bản.
2. Hai bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 18, điểm a khoản 1 Điều 145 và khoản 1 Điều 162 của Bộ luật này”.
Về cơ bản, Hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản. Người lao động và người sử dụng lao động có thể giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, trừ các trường hợp theo quy định sau đây hình thức của hợp đồng phải bằng văn bản:
- Khoản 2 Điều 18: “Đối với công việc theo mùa vụ, công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng thì nhóm người lao động từ đủ 18 tuổi trở lên có thể ủy quyền cho một người lao động trong nhóm để giao kết hợp đồng lao động; trong trường hợp này, hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và có hiệu lực như giao kết với từng người lao động.
Hợp đồng lao động do người được ủy quyền ký kết phải kèm theo danh sách ghi rõ họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, nơi cư trú và chữ ký của từng người lao động”.
- Điểm a khoản 1 Điều 145: “Phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người chưa đủ 15 tuổi và người đại diện theo pháp luật của người đó”.
- Khoản 1 Điều 162: “Người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với lao động là người giúp việc gia đình”.
Bên cạnh đó, theo khoản 2 Điều 162 của Bộ luật này, “Thời hạn của hợp đồng lao động đối với lao động là người giúp việc gia đình do hai bên thỏa thuận. Một bên có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động bất kỳ khi nào nhưng phải báo trước ít nhất 15 ngày”.
Có nghĩa là, dù thuê người giúp việc gia đình dài hạn hay như nhu cầu của gia đình bạn mỗi khi vợ bạn đi công tác ngắn ngày trong khoảng 2 hoặc 3 tuần (dưới 01 tháng) thì về nguyên tắc hai bên vẫn phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản.
Theo điểm a khoản 1 Điều 30 Nghị định số 12/2022/NĐ-CP ngày 07/01/2022 của Chính phủ, thực hiện hành vi “không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với lao động là người giúp việc gia đình”, người sử dụng lao động bị phạt cảnh cáo. Đồng thời, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại điểm a khoản 5 của Điều này. Đó là: “Buộc người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với lao động là người giúp việc gia đình khi vi phạm quy định tại điểm a khoản 1 Điều này”.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú