Có được khai sinh cho con theo quê quán, dân tộc của người mẹ?
Tôi quê quán Hà Nội, dân tộc Kinh còn chồng tôi quê quán Cao Bằng, dân tộc Nùng. Vợ chồng tôi thường trú tại Hà Nội
Tôi quê quán Hà Nội, dân tộc Kinh còn chồng tôi quê quán Cao Bằng, dân tộc Nùng. Vợ chồng tôi thường trú tại Hà Nội. Chúng tôi mới sinh con đầu lòng và tôi muốn khai sinh cho con theo quê quán của tôi là Hà Nội, dân tộc Kinh. Đề nghị cho biết nguyện vọng này của tôi có được giải quyết không?
Trả lời:
Theo quy định tại Khoản 8, Điều 4 Luật Hộ tịch: “8. Quê quán của cá nhân được xác định theo quê quán của cha hoặc mẹ theo thỏa thuận của cha, mẹ hoặc theo tập quán được ghi trong tờ khai khi đăng ký khai sinh.”
Tại Khoản 2, Điều 29 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định quyền xác định dân tộc: “2. Cá nhân khi sinh ra được xác định dân tộc theo dân tộc của cha đẻ, mẹ đẻ. Trường hợp cha đẻ, mẹ đẻ thuộc hai dân tộc khác nhau thì dân tộc của con được xác định theo dân tộc của cha đẻ hoặc mẹ đẻ theo thỏa thuận của cha đẻ, mẹ đẻ; trường hợp không có thỏa thuận thì dân tộc của con được xác định theo tập quán; trường hợp tập quán khác nhau thì dân tộc của con được xác định theo tập quán của dân tộc ít người hơn.”
Điều 5 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định áp dụng tập quán như sau:
“1. Tập quán là quy tắc xử sự có nội dung rõ ràng để xác định quyền, nghĩa vụ của cá nhân, pháp nhân trong quan hệ dân sự cụ thể, được hình thành và lặp đi lặp lại nhiều lần trong một thời gian dài, được thừa nhận và áp dụng rộng rãi trong một vùng, miền, dân tộc, cộng đồng dân cư hoặc trong một lĩnh vực dân sự.
2. Trường hợp các bên không có thỏa thuận và pháp luật không quy định thì có thể áp dụng tập quán nhưng tập quán áp dụng không được trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự quy định tại Điều 3 của Bộ luật này.”
Như vậy, căn cứ các quy định trên thì nguyện vọng khai sinh cho con theo quê quán và dân tộc của người mẹ chỉ có thể được cơ quan có thẩm quyền đăng ký hộ tịch giải quyết khi có sự thỏa thuận của cha, mẹ. Trường hợp không có sự thỏa thuận của cha đẻ, mẹ đẻ thì quê quán, dân tộc của con được xác định theo tập quán.
Nguyễn Tuân
Nguyễn Sỹ Tuấn