Có hạn chế quyền thừa kế khi bị mất năng lực hành vi dân sự không?
Em trai tôi bị mất năng lực hành vi dân sự. Nhưng trong di chúc mà cha, mẹ tôi để lại thì em tôi được hưởng thừa kế một mảnh đất. Vậy em trai tôi có được hưởng thừa kế của cha, mẹ tôi để lại không?
Trả lời:
- Khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về mất năng lực hành vi dân sự như sau: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.
Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự”.
- Điều 609 Bộ Luật dân sự 2015 quy định quyền thừa kế như sau: “Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.
Người thừa kế không là cá nhân có quyền hưởng di sản theo di chúc”.
- Điều 610 Bộ Luật dân sự 2015 quy định quyền bình đẳng về thừa kế của cá nhân như sau: “Mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền để lại tài sản của mình cho người khác và quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật”.
- Điều 612 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định "Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác."
- Điều 613 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về người thừa kế như sau: “Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế”.
- Điều 624 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc như sau: “Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết”.
- Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015 năm 2015 quy định người lập di chúc có quyền sau:
“1. Chỉ định người thừa kế; truất quyền hưởng di sản của người thừa kế.
2. Phân định phần di sản cho từng người thừa kế.
3. Dành một phần tài sản trong khối di sản để di tặng, thờ cúng.
4. Giao nghĩa vụ cho người thừa kế.
5. Chỉ định người giữ di chúc, người quản lý di sản, người phân chia di sản”.
Theo quy định của pháp luật, thừa kế là việc dịch chuyển tài sản của người chết cho những người còn sống, tài sản để lại được gọi là di sản. Thừa kế được phân loại thành thừa kế theo pháp luật và thừa kế theo di chúc. Người lập di chúc có quyền phân định phần di sản cho từng người thừa kế. Từ những căn cứ nêu trên thì em trai bạn được nhận quyền sử dụng đất thông qua việc thừa kế. Hạn chế chỉ đặt ra khi em trai bạn thực hiện các giao dịch. Hiện tại, các giao dịch dân sự của em trai bạn phải do người đại diện theo pháp luật của em trai bạn xác lập, thực hiện.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh