Bố mẹ ly hôn, thay đổi họ cho con cần điều kiện gì?

chị Nga đã tới UBND xã làm thủ tục thay đổi họ của con từ họ của anh Tiến (người cha) sang họ của chị Nga (người mẹ). Tuy nhiên, UBND xã yêu cầu phải có sự đồng ý của anh Tiến thì chị Nga mới được làm thủ tục thay đổi họ cho con. Chị Nga cho rằng chị và anh Tiến đã ly hôn, chị có quyền tự mình yêu cầu thay đổi họ cho con mà không cần có sự đồng ý của anh Tiến. Chị Nga đề nghị cho biết: việc UBND xã yêu cầu phải có sự đồng ý của anh Tiến khi chị làm thủ tục thay đổi họ cho con có đúng hay không?

Trả lời:

- Điều 27 Bộ Luật Dân sự năm 2014 quy định quyền thay đổi họ như sau

1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong trường hợp sau đây:

a) Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại;

b) Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc họ của mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi;

c) Khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại họ cho người đó theo họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ;

d) Thay đổi họ cho con theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc của con khi xác định cha, mẹ cho con;

đ) Thay đổi họ của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;

e) Thay đổi họ theo họ của vợ, họ của chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại họ trước khi thay đổi;

g) Thay đổi họ của con khi cha, mẹ thay đổi họ;

h) Trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định.

2. Việc thay đổi họ cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.

3. Việc thay đổi họ của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo họ cũ.

- Điều 26 Luật hộ tịch quy định về phạm vi thay đổi hộ tịch như sau:

“1. Thay đổi họ, chữ đệm và tên của cá nhân trong nội dung khai sinh đã đăng ký khi có căn cứ theo quy định của pháp luật dân sự.

2. Thay đổi thông tin về cha, mẹ trong nội dung khai sinh đã đăng ký sau khi được nhận làm con nuôi theo quy định của Luật nuôi con nuôi.”

- Khoản 1 Điều 7 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch quy định: “Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thi còn phải có sự đồng ý của người đó”.

Pháp luật có quy định về việc thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại. Tuy nhiên, trong trường hợp này, con chung của chị Nga và anh Tiến hiện nay 6 tuổi, do đó việc thay đổi họ cho con của chị Nga từ họ của anh Tiến sang họ của chị Nga thì phải có sự đồng ý của cả anh Tiến và chị Nga, việc đồng ý này được thể hiện trong Tờ khai đăng ký việc thay đổi hộ tịch. Do đó, việc UBND xã yêu cầu phải có sự đồng ý của anh Tiến khi chị Nga làm thủ tục thay đổi họ cho con của anh/chị là đúng quy định của pháp luật.

Như Quỳnh

Đỗ Như Quỳnh