Một số điểm mới nổi bật của Nghị định 01 năm 2021

Từ ngày 04/01/2021, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định số 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Văn bản này thay thế cho Nghị định số 78/2015/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 108/2018/NĐ-CP). Việc ban hành Nghị định mới nhằm mục tiêu cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp trong quá trình gia nhập thị trường.

Dưới đây là tổng hợp các điểm mới nổi bật của Nghị định 01/20 cập nhật tại thời điểm năm 2021 so với các quy định cũ về đăng ký doanh nghiệp:

1. Về mã số doanh nghiệp và đơn vị phụ thuộc

Tại Nghị định số 78/2015/NĐ-CP, mã số doanh nghiệp được quy định đồng thời là mã số thuế. Tuy nhiên, theo quy định mới tại Khoản 1 Điều 8 của Nghị định 01/2021/NĐ-CP, mã số doanh nghiệp hiện nay đóng vai trò là mã số duy nhất bao gồm: mã số thuế và mã số đơn vị tham gia bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Khoản 5 Điều 8 cũng bổ sung thêm quy định về mã số đơn vị phụ thuộc. Theo đó, mã số được cấp cho chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp sẽ đồng thời là mã số thuế của chính chi nhánh hoặc văn phòng đại diện đó. Đây là điểm mới nhằm thống nhất quản lý mã số định danh cho các đơn vị trực thuộc.

2. Quy định về ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp

Nghị định 01/2021/NĐ-CP bổ sung chi tiết hơn hai trường hợp ủy quyền tại Điều 12 nhằm minh bạch hóa trách nhiệm của các bên liên quan:

• Trường hợp ủy quyền cho đơn vị bưu chính công ích: Khi nhân viên bưu chính thực hiện thủ tục, phải nộp kèm bản sao phiếu gửi hồ sơ theo mẫu do doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính công lập phát hành, có chữ ký xác nhận của nhân viên bưu chính và người có thẩm quyền ký văn bản đề nghị đăng ký doanh nghiệp.
• Trường hợp ủy quyền cho đơn vị bưu chính không phải là bưu chính công ích: Hồ sơ phải kèm theo bản sao hợp đồng cung cấp dịch vụ giữa doanh nghiệp và tổ chức làm dịch vụ, giấy giới thiệu của tổ chức đó cho cá nhân thực hiện thủ tục và bản sao giấy tờ pháp lý của người được giới thiệu.

3. Cơ quan đăng ký kinh doanh và việc quản lý tên doanh nghiệp

Về cơ cấu tổ chức, tại Điểm a Khoản 1 Điều 12 đã bãi bỏ quy định về số lượng cụ thể của Phòng Đăng ký kinh doanh tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Thay vào đó, theo Điểm a Khoản 1 Điều 13, UBND các thành phố này có quyền quyết định việc thành lập thêm một hoặc hai Phòng Đăng ký kinh doanh (được đánh số thứ tự) sau khi thống nhất với Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Liên quan đến đăng ký tên doanh nghiệp, Khoản 2 Điều 18 bổ sung thẩm quyền cho Phòng Đăng ký kinh doanh trong việc chấp thuận hoặc từ chối tên dự kiến đăng ký. Quyết định của Phòng Đăng ký kinh doanh là quyết định cuối cùng; nếu doanh nghiệp không đồng ý với quyết định này, pháp luật vẫn bảo lưu quyền khởi kiện theo quy định.

4. Quy định về tên chi nhánh, văn phòng đại diện và địa điểm kinh doanh

Tại Khoản 2 Điều 20, Nghị định mới cho phép các đơn vị phụ thuộc như chi nhánh, văn phòng đại diện, địa lập điểm kinh doanh được đăng ký thêm tên bằng tiếng nước ngoài và tên viết tắt. Trong đó:

• Tên bằng tiếng nước ngoài: Là tên được dịch từ tên tiếng Việt sang một trong những tiếng nước ngoài sử dụng hệ chữ La-tinh.
• Tên viết tắt: Được xây dựng dựa trên tên tiếng Việt hoặc tên bằng tiếng nước ngoài của đơn vị đó.

5. Thời điểm bắt đầu hoạt động và công bố thông tin

Nghị định 01/2021/NĐ-CP mang lại sự linh hoạt về thời gian hoạt động kinh doanh. Theo Khoản 2 Điều 34, nếu doanh nghiệp đăng ký ngày bắt đầu hoạt động sau ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thì doanh nghiệp có quyền hoạt động kể từ ngày đã đăng ký (trừ các ngành nghề kinh doanh có điều kiện).

Về nghĩa vụ công bố thông tin, Khoản 3 Điều 35 quy định rõ: Trong trường hợp doanh nghiệp không được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, cơ quan chức năng sẽ thực hiện hoàn trả phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp cho chủ thể liên quan.

Đặc biệt, tại Điều 36, các thông tin về đăng ký doanh nghiệp (tên, mã số, địa chỉ trụ sở, ngành nghề, người đại diện pháp luật, tình trạng pháp lý) sẽ được cung cấp công khai và miễn phí trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Tổ chức, cá nhân có nhu cầu đều có thể truy cập trực tiếp tại địa chỉ dangkykinhdoanh.gov.vn.

6. Quy định mới đối với hộ kinh doanh

Đối với loại hình hộ kinh doanh, Nghị định 01/2021/NĐ-CP đã có những điều chỉnh quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn:

• Địa điểm kinh doanh: Theo Điều 86, một hộ kinh doanh được phép hoạt động tại nhiều địa điểm. Tuy nhiên, chủ hộ phải chọn một địa điểm làm trụ sở chính để đăng ký và có trách nhiệm thông báo cho cơ quan quản lý thuế cũng như cơ quan quản lý thị trường đối với các địa điểm còn lại.
• Tạm ngừng kinh doanh: Tại Điều 76, quy định về thời hạn tạm ngừng kinh doanh của hộ kinh doanh đã được bãi bỏ (không còn giới hạn thời gian như trước), nhưng đồng thời cũng quy định rõ thời gian tạm ngừng kinh doanh không được quá 01 năm cho mỗi lần thực hiện thủ tục.