Bố chồng tôi đã chết năm 2015, hiện nay sổ đỏ đã mang tên mẹ chồng tôi (lúc chết vẫn mang tên bố tôi, sau đó mới chuyển sang mẹ). Hiện nay mẹ chồng tôi có 2 người con trai. Mẹ chồng tôi hiện đang...
Vậy, các con có quyền đòi hưởng quyền thừa kế từ phần của bố không?
Trả lời:
- Điều 612 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định "Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác."
- Điều 624 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc như sau: “Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết”.
- Điều 649 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định thừa kế theo pháp luật như sau: “Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định”.
- Điều 650 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định những trường hợp thừa kế theo pháp luật
“1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:
a) Không có di chúc;
b) Di chúc không hợp pháp;
c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
2. Thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng đối với các phần di sản sau đây:
a) Phần di sản không được định đoạt trong di chúc;
b) Phần di sản có liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực pháp luật;
c) Phần di sản có liên quan đến người được thừa kế theo di chúc nhưng họ không có quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản, chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; liên quan đến cơ quan, tổ chức được hưởng di sản theo di chúc, nhưng không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế”.
- Điều 651 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định người thừa kế theo pháp luật như sau:
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Như vậy, trong trường hợp nêu trên bố chồng bạn mất và không để lại di chúc định đoạt tài sản của mình, thì di sản của người đó sẽ được chia theo pháp luật (Điều 650 Bộ luật dân sự năm 2015). Theo quy định trên, người thừa kế theo pháp luật được xác định dựa trên 3 mối quan hệ với người chết là quan hệ huyết thống, quan hệ hôn nhân và quan hệ nuôi dưỡng; và được pháp luật quy định thành nhiều hàng thừa kế. Di sản thừa kế chỉ được chia cho một hàng thừa kế và tuân theo trình tự ưu tiên là 1, 2, 3, nghĩa là những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước (do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản). Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Trong trường hợp của chồng bạn (tức con đẻ của người đã chết) thuộc hàng thừa kế thứ nhất đối với di sản của bố chồng bạn. Do đó chồng bạn có quyền đòi hưởng thừa kế phần di sản của bố . Tuy nhiên, nếu chồng bạn không có quyền hưởng di sản theo quy định tại Điều 643 Bộ Luật dân sự năm 2015 hoặc bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản thì anh ấy sẽ không được nhận phần di sản của bố mình. Đồng thời, việc chia thừa kế còn phụ thuộc vào nguồn gốc tài sản: Di sản riêng của bố chồng bạn sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất; Tài sản chung của bố chồng và mẹ chồng bạn (tài sản chung của vợ chồng) sẽ được chia đôi. Phần của người mất được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
