Mẹ tôi có Chứng minh nhân dân 9 số được cấp từ ngày xưa. Mặc dù chính quyền địa phương đang tổ chức cấp Căn cước công dân có gắn chip tại Tổ dân phố, nhưng mấy lần đến đều quá đông người, chưa tới...
Xin hỏi, mẹ tôi có bắt buộc phải đổi sang Căn cước công dân trước 01/7/2021 hay không? Trường hợp nào sử dụng Chứng minh nhân dân 9 số thì bị xử phạt hành chính?
Trả lời
Chứng minh nhân dân là một loại giấy tờ tùy thân của công dân do cơ quan Công an có thẩm quyền chứng nhận về những đặc điểm riêng và nội dung cơ bản của mỗi công dân trong độ tuổi do pháp luật quy định, nhằm bảo đảm thuận tiện việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của công dân trong đi lại và thực hiện các giao dịch trên lãnh thổ Việt Nam.
Theo Điều 2 Nghị định số 05/1999/NĐ-CP ngày 03/02/1999, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 1 Điều 1 Nghị định số 170/2007/NĐ-CP ngày 19/11/2009 của Chính phủ, “Chứng minh nhân dân hình chữ nhật dài 85,6 mm, rộng 53,98 mm, hai mặt Chứng minh nhân dân in hoa văn màu xanh trắng nhạt. Có giá trị sử dụng 15 năm kể từ ngày cấp”.
Bên cạnh đó, theo khoản 2 Điều 38 Luật Căn cước công dân năm 2014, có hiệu lực từ ngày 01/01/2016, “Chứng minh nhân dân đã được cấp trước ngày Luật này có hiệu lực vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn theo quy định; khi công dân có yêu cầu thì được đổi sang thẻ Căn cước công dân”.
Như vậy, nếu tính từ ngày được cấp đến nay dưới 15 năm, Chứng minh nhân dân của mẹ bạn vẫn còn giá trị sử dụng đến khi hết thời hạn. Mẹ bạn có thể đổi sang thẻ Căn cước công dân khi có yêu cầu.
Cũng cần lưu ý về các trường hợp đổi, cấp lại Chứng minh nhân dân được quy định tại Điều 5 Nghị định số 05/1999/NĐ-CP nêu trên. Cụ thể:
“1. Những trường hợp sau đây phải làm thủ tục đổi Chứng minh nhân dân :
a) Chứng minh nhân dân hết thời hạn sử dụng;
b) Chứng minh nhân dân hư hỏng không sử dụng được;
c) Thay đổi họ, tên, chữ đệm, ngày, tháng, năm sinh;
d) Thay đổi nơi đăng ký hộ khẩu thường trú ngoài phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;
e) Thay đổi đặc điểm nhận dạng.
2. Trường hợp bị mất Chứng minh nhân dân thì phải làm thủ tục cấp lại”.
Nếu thuộc các trường hợp nêu trên, về nguyên tắc, mẹ của bạn cần thực hiện thủ tục đổi, cấp lại. Tuy nhiên, từ đầu năm 2021, cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã ngừng đổi, cấp lại Chứng minh nhân dân và Căn cước công dân có gắn mã vạch, chuyển sang cấp Căn cước công dân có gắn chíp như thông tin của bạn.
Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chứng minh nhân dân sẽ bị xử lý theo quy định tại Điều 9 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ như sau:
1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Không xuất trình chứng minh nhân dân khi có yêu cầu kiểm tra của người có thẩm quyền;
b) Không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp mới, cấp lại, đổi chứng minh nhân dân;
c) Không thực hiện đúng quy định của pháp luật về thu hồi, tạm giữ chứng minh nhân dân khi có yêu cầu của người có thẩm quyền.
2. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Sử dụng chứng minh nhân dân của người khác để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật;
b) Tẩy xóa, sửa chữa chứng minh nhân dân;
c) Thuê, mượn hoặc cho người khác thuê, mượn chứng minh nhân dân để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật.
3. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Khai man, giả mạo hồ sơ, cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật để được cấp chứng minh nhân dân;
b) Làm giả chứng minh nhân dân;
c) Sử dụng chứng minh nhân dân giả.
4. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với hành vi thế chấp chứng minh nhân dân để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật.
5. Hình thức xử phạt bổ sung:
Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đối với hành vi quy định tại Điểm b Khoản 2, Khoản 3 Điều này.
6. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc thu hồi chứng minh nhân dân đối với hành vi quy định tại Điểm b Khoản 2 Điều này”.
Bạn không nêu rõ Chứng minh nhân dân của mẹ bạn còn giá trị sử dụng hay không. Giả sử giấy tờ này đã hết hạn, không thực hiện thủ tục cấp mới, cấp lại, đổi, mẹ của bạn sẽ bị phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng.
Dù Chứng minh thư nhân dân còn hạn sử dụng, nhưng theo chúng tôi, mẹ của bạn cũng nên sớm thực hiện thủ tục cấp Thẻ căn cước công dân gắn chíp vào thời điểm thích hợp vì những ưu việt, tích hợp nhiều tiện ích của giấy tờ này.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
