Vừa qua, mẹ tôi sáng sớm mở cổng để đi chợ thì phát hiện tại cổng nhà mình có 1 hộp cát tông bên trong có 1 bé gái sơ sinh (khoảng 02 ngày tuổi vẫn còn dây rốn) bị bỏ rơi đang khóc.
Vừa qua, mẹ tôi sáng sớm mở cổng để đi chợ thì phát hiện tại cổng nhà mình có 1 hộp cát tông bên trong có 1 bé gái sơ sinh (khoảng 02 ngày tuổi vẫn còn dây rốn) bị bỏ rơi đang khóc. Bà liền bế bé vào nhà chăm sóc, đồng thời trình báo chính quyền địa phương về việc này. Qua xem lại camera an ninh của gia đình thì thấy khoản 3 giờ sáng có một người phụ nữ trẻ tuổi đem hộp cát tông để tại cổng nhà mình. Sau khi cho cháu bé bú sữa mẹ, người phụ nữ đặt cháu bé vào hộp cát tông rồi bỏ đi. Qua theo dõi hình ảnh, gia đình tôi đoán đây là mẹ của cháu bé. Xin hỏi, việc người mẹ bỏ con như vậy có vi phạm pháp luật không, nếu vi phạm thì bị xử lý thế nào?
Trả lời:
Điều 69 Luật Hôn nhân gia đình năm 2014, quy định về nghĩa vụ và quyền của cha mẹ, như sau:
“1. Thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội.
2. Trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
3. Giám hộ hoặc đại diện theo quy định của Bộ luật dân sự cho con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự.
4. Không được phân biệt đối xử với con trên cơ sở giới hoặc theo tình trạng hôn nhân của cha mẹ; không được lạm dụng sức lao động của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động; không được xúi giục, ép buộc con làm việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội”.
Điều 6 của Luật Trẻ em, quy định các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó tại khoản 2 nghiêm cấm “Bỏ rơi, bỏ mặc, mua bán, bắt cóc, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em.”
Như vậy, việc người mẹ bỏ rơi con mới sinh là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 22 Nghị định số 144/2013/NĐ-CP ngày 29/10/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về bảo trợ, cứu trợ xã hội và bảo vệ, chăm sóc trẻ em, cụ thể như sau:
“1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Bỏ hoặc không chăm sóc, nuôi dưỡng con sau khi sinh;
b) Cha, mẹ, người giám hộ không thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng, cắt đứt quan hệ tình cảm và vật chất với trẻ em, trừ trường hợp cho trẻ em làm con nuôi hoặc bị buộc phải cách ly trẻ em theo quy định của pháp luật;
c) Cha, mẹ; người giám hộ cố ý bỏ rơi trẻ em ở nơi công cộng, bỏ mặc hoặc ép buộc trẻ em không sống cùng gia đình, bỏ mặc trẻ em tự sinh sống, không quan tâm chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em để trẻ em rơi vào hoàn cảnh đặc biệt.
2. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em theo quy định của pháp luật đối với cha, mẹ, người giám hộ có hành vi vi phạm tại Khoản 1 Điều này”.
Trưởng hợp người mẹ vứt bỏ con mình đẻ ra trong 7 ngày tuổi dẫn đến đứa trẻ chết thì người mẹ sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 2 Điều 124 Bộ Luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ với mức hình phạt là cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Khánh Chi
Nguyễn Sỹ Tuấn
