Để tiện cho việc tổ chức chăm sóc cho vườn cây trên thửa đất trồng cây hàng năm của gia đình, em đã xây một căn nhà nhỏ với đầy đủ công năng khoảng 2, 3 người ở.
Tuy nhiên, chính quyền địa phương thông báo em đã vi phạm sử dụng đất vì chưa được phép chuyển đổi.
Xin hỏi các anh chị, có quyền sử dụng đất hợp pháp thì em được xây dựng như trên hay không? Nếu trót xây dựng rồi thì có bị phạt tiền và buộc tháo dỡ?
Trả lời
Theo khoản 1 Điều 6 Luật Đất đai năm 2013, một trong những nguyên tắc sử dụng đất là “đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và đúng mục đích sử dụng đất”.
Tại khoản 1 Điều 170 của Luật này quy định người sử dụng đất có nghĩa vụ “sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới thửa đất, đúng quy định về sử dụng độ sâu trong lòng đất và chiều cao trên không, bảo vệ các công trình công cộng trong lòng đất và tuân theo các quy định khác của pháp luật có liên quan”.
Có nghĩa là, mặc dù có quyền sử dụng đất hợp pháp đối với đất nông nghiệp trồng cây hàng năm, bạn không được xây dựng nhà ở.
Nếu cố tình thực hiện hành vi này, bạn đã vi phạm điều cấm của pháp luật đất đai quy định tại Điều 12 của Luật này. Đó là:
“1. Lấn, chiếm, hủy hoại đất đai.
2. Vi phạm quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố.
3. Không sử dụng đất, sử dụng đất không đúng mục đích.
4. Không thực hiện đúng quy định của pháp luật khi thực hiện quyền của người sử dụng đất.
5. Nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp vượt hạn mức đối với hộ gia đình, cá nhân theo quy định của Luật này.
6. Sử dụng đất, thực hiện giao dịch về quyền sử dụng đất mà không đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
7. Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.
8. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định về quản lý đất đai.
9. Không cung cấp hoặc cung cấp thông tin về đất đai không chính xác theo quy định của pháp luật.
10. Cản trở, gây khó khăn đối với việc thực hiện quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật”.
Tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, bạn sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Cụ thể, hành vi chuyển đất trồng cây hàng năm (đất nông nghiệp) sang đất ở (đất phi nông nghiệp) tại khu vực nông thôn không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, theo điểm a khoản 2 Điều 11 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, bị “Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng nếu diện tích đất chuyển mục đích trái phép dưới 0,02 héc ta”. Nếu chuyển đất trồng cây hàng năm sang đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị, theo khoản 3 của Điều này “thì hình thức và mức xử phạt bằng 02 lần mức phạt quy định tại khoản 2 Điều này”.
Như vậy, nếu thửa đất trồng cây hàng năm của bạn thuộc khu vực nông thôn, việc chuyển sang đất ở không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, với diện tích 100m2 sẽ bị phạt tiền từ từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng. Nếu thửa đất thuộc khu vực đô thị thì sẽ bị phạt tiền từ 6 triệu đồng đến 10 triệu đồng.
Bên cạnh đó, bạn còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại khoản 4 của Điều này (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 04/2022/NĐ-CP ngày 06/01/2022 của Chính phủ) như sau:
“a) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm đối với các trường hợp quy định tại khoản 1, 2 và khoản 3 Điều này, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản này;
b) Buộc đăng ký đất đai theo quy định đối với trường hợp có đủ điều kiện được công nhận quyền sử dụng đất và các trường hợp người đang sử dụng đất vi phạm được tạm thời sử dụng cho đến khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định tại Điều 22 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP;
c) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm trong các trường hợp quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này; số lợi bất hợp pháp được xác định theo quy định tại khoản 1 Điều 7 của Nghị định này”.
Bạn không nói rõ thửa đất nông nghiệp thuộc quyền sử dụng của gia đình mình là đất tại khu vực nông thôn hay đô thị. Cho nên, cần đối chiếu quy định nêu trên để xác định nếu cố tình vi phạm thì mức phạt tiền cụ thể là bao nhiêu, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như thế nào.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
