Qua các phương tiện thông tin đại chúng tôi được biết, có một số người đã xin, mua hoặc làm giả giấy đi đường để ra ngoài trong thời gian Thành phố Hà Nội thực hiện giãn cách xã hội theo nguyên tắc...
Xin hỏi các anh chị: Hành vi nói trên sẽ bị xử lý như thế nào? Tổ chức cấp giấy đi đường không đúng người làm việc cho mình thì có phải chịu trách nhiệm hay không?
Trả lời
Một trong các biện pháp chống dịch trong thời gian có dịch, theo điểm c khoản 1 Điều 52 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007 là “hạn chế tập trung đông người hoặc tạm đình chỉ các hoạt động, dịch vụ tại nơi công cộng tại vùng có dịch”.
Như chúng ta đã biết, ngày 23/7/2021 Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Chỉ thị số 17/CT-UBND về việc thực hiện giãn cách xã hội trên địa bàn Thành phố để phòng chống dịch COVID-19. Tại mục 2 của Chỉ thị này nêu rõ: “Yêu cầu mọi người dân ở tại nhà, chỉ ra ngoài trong trường hợp thật sự cần thiết như: mua lương thực, thực phẩm, thuốc men, cấp cứu, khám chữa bệnh, tiêm chủng và các trường hợp khẩn cấp khác; đi công tác công vụ, làm việc tại cơ quan, công sở, làm việc tại nhà máy, cơ sở sản xuất, cơ sở kinh doanh dịch vụ, hàng hóa thiết yếu được phép hoạt động. Thực hiện nghiêm việc giữ khoảng cách tối thiểu 2m khi giao tiếp, không tập trung quá 2 người ngoài phạm vi công sở, trường học, bệnh viện và nơi công cộng…”
Khi đi công tác công vụ, làm việc tại cơ quan, công sở, làm việc tại nhà máy, cơ sở sản xuất, cơ sở kinh doanh dịch vụ, hàng hóa thiết yếu được phép hoạt động, cá nhân phải có và xuất trình Giấy đi đường theo đúng mẫu do cơ quan, tổ chức cấp, xác nhận khi được kiểm tra. Một trong những yêu cầu là Giấy đi đường phải được cấp cho đúng đối tượng và sử dụng đúng mục đích.
Người xin, mua hoặc làm giả giấy đi đường và cơ quan, tổ chức cấp Giấy đi đường không đúng đối tượng, đúng mục đích là vi phạm quy định của pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả xảy ra có thể bị xử lý hành chính hoặc phải chịu trách nhiệm hình sự.
Ví dụ, hành vi ra ngoài trong trường hợp không thật sự cần thiết, theo điểm a khoản 1 Điều 12 Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2021 của Chính phủ là “Không thực hiện biện pháp bảo vệ cá nhân đối với người tham gia chống dịch và người có nguy cơ mắc bệnh dịch theo hướng dẫn của cơ quan y tế”, bị phạt tiền 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
Người làm giả Giấy đi đường thậm chí còn có thể bị xem xét xử lý trách nhiệm hình sự về Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức, được quy định tại Điều 341 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 như sau:
“1. Người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ giả thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Làm từ 02 đến 05 con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác;
d) Sử dụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng;
đ) Thu lợi bất chính từ 10.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng;
e) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:
a) Làm 06 con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác trở lên;
b) Sử dụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;
c) Thu lợi bất chính 50.000.000 đồng trở lên.
4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.”.
Có thể thấy, việc trên Giấy đi đường có chữ ký thật của người đại diện, sử dụng con dấu thật của cơ quan, tổ chức nhưng cấp không đúng đối tượng là nội dung của giấy tờ này không đúng quy định của pháp luật. Người vi phạm có thể bị xem xét xử lý hình sự về Tội giả mạo trong công tác, được quy định tại Điều 359 Bộ luật Hình sự năm 2015 như sau:
“1. Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy tờ, tài liệu;
b) Làm, cấp giấy tờ giả;
c) Giả mạo chữ ký của người có chức vụ, quyền hạn.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:
a) Có tổ chức;
b) Người phạm tội là người có trách nhiệm lập hoặc cấp các giấy tờ, tài liệu;
c) Làm, cấp giấy tờ giả với số lượng từ 02 giấy tờ giả đến 05 giấy tờ giả.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Làm, cấp giấy tờ giả với số lượng từ 05 giấy tờ gỉa đến 10 giấy tờ giả;
b) Để thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:
a) Làm, cấp giấy tờ giả với số lượng từ 11 giấy tờ giả trở lên;
b) Để thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
5. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng”.
Tóm lại, trước tình hình dịch bệnh diễn biến hết sức phức tạp, việc tuân thủ nghiêm các khuyến nghị của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và quy định của pháp luật sẽ góp phần hạn chế sự lây lan, hậu quả xảy ra và nhanh chóng đẩy lùi dịch bệnh. Đó là nghĩa vụ của mỗi tổ chức, cá nhân, vì chính mình, gia đình và cộng đồng. Người có hành vi vi phạm, tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả xảy ra sẽ bị xử lý theo các quy định nêu trên.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
