Chúng em đang là sinh viên của một trường cao đẳng nghề điện tử. Vừa rồi, trong bài thực hành chúng em đã tự thiết kế, lắp ráp và vận hành thành công một robot. Tính năng nổi bật của robot này là...
Chúng em đang là sinh viên của một trường cao đẳng nghề điện tử. Vừa rồi, trong bài thực hành chúng em đã tự thiết kế, lắp ráp và vận hành thành công một robot. Tính năng nổi bật của robot này là có thể điều khiển giao thông tùy theo mật độ phương tiện qua lại tại các ngã ba, ngã tư.
Chuyện không có gì để nói cho đến khi có một nhà đầu tư muốn mua lại sản phẩm này và bản quyền thiết kế của chúng em. Mỗi người trong chúng em một ý kiến, người muốn bán người không muốn bán. Dùng dằng mãi không quyết định được cũng vì trước đó ý tưởng, thiết kế, linh phụ kiện đóng góp của từng người không được ghi chép rõ ràng.
Xin hỏi các anh chị, trường hợp của chúng em có thể coi là thuộc sở hữu chung và tiền bán sản phẩm sẽ được chia đều cho mỗi người đúng hay không?
Trả lời
Quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu theo quy định của luật. Theo Điều 221 Bộ luật Dân sự năm 2015, quyền sở hữu được xác lập đối với tài sản trong trường hợp sau đây:
“1. Do lao động, do hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp, do hoạt động sáng tạo ra đối tượng quyền sở hữu trí tuệ;
2. Được chuyển quyền sở hữu theo thoả thuận hoặc theo bản án, quyết định của Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác;
3. Thu hoa lợi, lợi tức;
4. Tạo thành tài sản mới do sáp nhập, trộn lẫn, chế biến;
5. Được thừa kế;
6. Chiếm hữu trong các điều kiện do pháp luật quy định đối với tài sản vô chủ, tài sản không xác định được chủ sở hữu; tài sản bị chôn, giấu, bị vùi lấp, chìm đắm được tìm thấy; tài sản do người khác đánh rơi, bỏ quên; gia súc, gia cầm bị thất lạc, vật nuôi dưới nước di chuyển tự nhiên;
7. Chiếm hữu, được lợi về tài sản theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;
8. Trường hợp khác do luật quy định”.
Điều 226 của Bộ luật này quy định về việc xác lập quyền sở hữu trong trường hợp trộn lẫn như trường hợp của các bạn. Đó là:
“1. Trường hợp tài sản của nhiều chủ sở hữu khác nhau được trộn lẫn với nhau tạo thành vật mới không chia được thì vật mới là tài sản thuộc sở hữu chung của các chủ sở hữu đó, kể từ thời điểm trộn lẫn.
2. Khi một người đã trộn lẫn tài sản của người khác vào tài sản của mình, mặc dù đã biết hoặc phải biết tài sản đó không phải của mình và không được sự đồng ý của chủ sở hữu tài sản bị trộn lẫn thì chủ sở hữu tài sản bị trộn lẫn có một trong các quyền sau đây:
a) Yêu cầu người đã trộn lẫn tài sản giao tài sản mới cho mình và thanh toán cho người đã trộn lẫn phần giá trị tài sản của người đó;
b) Yêu cầu người đã trộn lẫn tài sản thanh toán giá trị phần tài sản của mình và bồi thường thiệt hại nếu không nhận tài sản mới”.
Như vậy, robot mà các bạn thiết kế, lắp ráp và vận hành thành công là sản phẩm được tạo bởi tài sản của mỗi người trong nhóm đóng góp. Do đó, theo quy định của pháp luật dân sự, nó là tài sản thuộc sở hữu chung của các bạn.
Với tư cách là các chủ sở hữu chung, các bạn cùng quản lý tài sản chung theo nguyên tắc nhất trí, trừ trường hợp có thoả thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác; có quyền ngang nhau trong việc khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản chung, trừ trường hợp có thoả thuận khác. Đặc biệt, quyền định đoạt tài sản chung này được quy định tại Điều 218 Bộ luật Dân sự năm 2015. Cụ thể:
“1. Mỗi chủ sở hữu chung theo phần có quyền định đoạt phần quyền sở hữu của mình.
2. Việc định đoạt tài sản chung hợp nhất được thực hiện theo thoả thuận của các chủ sở hữu chung hoặc theo quy định của pháp luật.
3. Trường hợp một chủ sở hữu chung theo phần bán phần quyền sở hữu của mình thì chủ sở hữu chung khác được quyền ưu tiên mua.
Trong thời hạn 03 tháng đối với tài sản chung là bất động sản, 01 tháng đối với tài sản chung là động sản, kể từ ngày các chủ sở hữu chung khác nhận được thông báo về việc bán và các điều kiện bán mà không có chủ sở hữu chung nào mua thì chủ sở hữu đó được quyền bán cho người khác. Việc thông báo phải được thể hiện bằng văn bản và các điều kiện bán cho chủ sở hữu chung khác phải giống như điều kiện bán cho người không phải là chủ sở hữu chung.
Trường hợp bán phần quyền sở hữu mà có sự vi phạm về quyền ưu tiên mua thì trong thời hạn 03 tháng, kể từ ngày phát hiện có sự vi phạm về quyền ưu tiên mua, chủ sở hữu chung theo phần trong số các chủ sở hữu chung có quyền yêu cầu Tòa án chuyển sang cho mình quyền và nghĩa vụ của người mua; bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường thiệt hại.
4. Trường hợp một trong các chủ sở hữu chung đối với bất động sản từ bỏ phần quyền sở hữu của mình hoặc khi người này chết mà không có người thừa kế thì phần quyền sở hữu đó thuộc về Nhà nước, trừ trường hợp sở hữu chung của cộng đồng thì thuộc sở hữu chung của các chủ sở hữu chung còn lại.
5. Trường hợp một trong các chủ sở hữu chung đối với động sản từ bỏ phần quyền sở hữu của mình hoặc khi người này chết mà không có người thừa kế thì phần quyền sở hữu đó thuộc sở hữu chung của các chủ sở hữu còn lại.
6. Trường hợp tất cả các chủ sở hữu từ bỏ quyền sở hữu của mình đối với tài sản chung thì việc xác lập quyền sở hữu được áp dụng theo quy định tại Điều 228 của Bộ luật này”.
Tóm lại, các bạn có quyền sở hữu chung đối với sản phẩm được tạo nên bởi sự đóng góp của các thành viên. Nếu xác định được phần đóng góp của từng người, khi bán bobot này cho người khác, mỗi người sẽ được hưởng giá trị tương ứng với phần đã đóng góp. Ngược lại, mỗi người sẽ được hưởng phần giá trị bằng nhau.
Bên cạnh đó, về nguyên tắc, người có nhu cầu bán phần của mình phải ưu tiên cho người đồng sở hữu mua. Sau thời hạn một tháng mà không có ai là đồng sở hữu mua, người này mới được bán cho người khác.
Admin Admin Admin
