Đầu năm 2019, tôi và 4 người trong xóm cho chị A vay bằng hợp đồng với thời hạn 2 năm tổng số tiền 1,5 tỷ đồng để kinh doanh. Thời gian đầu, A trả lãi đầy đủ đúng hạn
Tuy nhiên, gần 1 năm còn lại của hợp đồng, A khất lần không trả lãi suất. Từ khi hết hạn hợp đồng đến nay, 5 người chúng tôi đã nhiều lần đến đòi tiền cả gốc và lãi (khoảng 1, 63 tỷ đồng) thì A tuyên bố không trả mặc dù A hiện có 2 mảnh đất mới mua trị giá hơn 2 tỷ đồng. Xin hỏi hành vi của A bị xử lý về tội gì? Mức hình phạt được quy định như thế nào? Chúng tôi có thể tố cáo hành vi của A đến cơ quan nào?
Trả lời:
Điều 175 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định “Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” như sau:
“1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;
b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
đ) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;
e) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
g) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm.
4. Phạm tội chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.”
Như vậy, căn cứ quy định trên thì hành vi của chị A có dấu hiệu của “Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Với việc chiếm đoạt tài sản có giá trị khoảng 1,63 tỷ đồng thì chị A có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 4, Điều 175 Bộ luật hình sự nêu trên. Mức hình phạt được áp dụng đối với chị A là bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm. Ngoài ra, chị A còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Các ông/bà có thể tố giác hành vi phạm tội của chị A đến cơ quan Công an, Viện Kiểm sát theo quy định tại khoản 2, Điều 145 Bộ Luật Tố tụng Hình sự năm 2015:
“2. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gồm:
a) Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố;
b) Cơ quan, tổ chức khác tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm.”
Khánh Chi
Nguyễn Sỹ Tuấn
