Vợ chồng tôi có hộ khẩu thường trú ở phường L, quận Hà Đông, do không để ý nên trước đây, khi làm giấy khai sinh cho con, tôi đã đặt tên con là Trần Huyền Tú, trùng với tên người cụ nội cháu
Nay cháu đã 12 tuổi, trong một lần về quê, vợ chồng tôi mới để ý và biết việc trùng tên này, không muốn để các cụ cao niên trong họ biết, phật ý và đặc biệt là ông bà nội của cháu buồn lòng, nên vợ chồng tôi muốn đổi tên con thành Trần Ngọc Minh có được không? Việc đổi tên này có ảnh hưởng đến việc học hành của cháu không? Hồ sơ gồm những giấy tờ gì?
Trả lời:
Theo quy định Khoản 1 Điều 26 Luật Hộ tịch về phạm vi thay đổi hộ tịch: “Thay đổi họ, chữ đệm và tên của cá nhân trong nội dung khai sinh đã đăng ký khi có căn cứ theo quy định của pháp luật dân sự”.
Điều 28 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định quyền thay đổi tên như sau:
1. Cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi tên trong trường hợp sau đây:
a) Theo yêu cầu của người có tên mà việc sử dụng tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó;
b) Theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi về việc thay đổi tên cho con nuôi hoặc khi người con nuôi thôi làm con nuôi và người này hoặc cha đẻ, mẹ đẻ yêu cầu lấy lại tên mà cha đẻ, mẹ đẻ đã đặt;
c) Theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc người con khi xác định cha, mẹ cho con;
d) Thay đổi tên của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình;
đ) Thay đổi tên của vợ, chồng trong quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài để phù hợp với pháp luật của nước mà vợ, chồng người nước ngoài là công dân hoặc lấy lại tên trước khi thay đổi;
e) Thay đổi tên của người đã xác định lại giới tính, người đã chuyển đổi giới tính;
g) Trường hợp khác do pháp luật về hộ tịch quy định.
2. Việc thay đổi tên cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó.
3. Việc thay đổi tên của cá nhân không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập theo tên cũ.
Như vậy, yêu cầu thay đổi chữ đệm, tên cho con của anh, chị có thể được xem xét giải quyết theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 28 Bộ luật dân sự nêu trên. Tuy nhiên, việc thay đổi chữ đệm, tên này cần phải đáp ứng điều kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch: “1. Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thi còn phải có sự đồng ý của người đó.”
Cũng theo quy định tại khoản 3 Điều 28 của Bộ luật dân sự nêu trên thì khi thay đổi tên thì các giao dịch và việc học hành của con anh/chị theo tên cũ vẫn không thay đổi, không làm ảnh hưởng đến kết quả học hành của cháu.
Vợ chồng anh/chị có thể liên hệ với UBND xã, phường, thị trấn nơi anh/chị đã đăng ký khai sinh cho con trước đây hoặc nơi cư trú của anh/chị để được xem xét giải quyết (theo quy định tại Điều 27 Luật Hộ tịch).
Về thủ tục đăng ký thay đổi chữ đệm, tên được quy định tại Điều 28 Luật Hộ tịch như sau:
“1. Người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch.
2. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.
Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn.
Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.
3. Trường hợp đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch không phải tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Ủy ban nhân dân nơi đăng ký hộ tịch trước đây để ghi vào Sổ hộ tịch.
Trường hợp nơi đăng ký hộ tịch trước đây là Cơ quan đại diện thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Bộ Ngoại giao để chuyển đến Cơ quan đại diện ghi vào Sổ hộ tịch.”
Như vậy, khi làm thủ tục đăng ký thay đổi chữ đệm, tên cho con, anh/chị cần chuẩn bị các giấy tờ, gồm:
- Tờ khai (theo mẫu quy định), có sự đồng ý của cha, mẹ và có ý kiến đồng ý thay đổi chữ đệm, tên của cháu Trần Huyền Tú;
- Xuất trình Giấy khai sinh của cháu Tú;
- Xuất trình bản chính CMND hoặc thẻ Căn cước công dân hoặc hộ chiếu và giấy tờ chứng minh nơi cư trú của bố hoặc mẹ (người đi đăng ký hộ tịch cho cháu Tú);
- Các giấy tờ liên quan để làm căn cứ cho việc thay đổi hộ tịch: Vợ chồng anh/chị phải có biên bản họp của dòng họ Trần xác nhận việc cháu Trần Huyền Tú trùng tên với cụ nội cháu Tú, biên bản nêu rõ họ và tên của cụ nội, quan hệ nội tộc mấy đời với cháu Tú, việc trùng tên này có ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, dòng họ không, biên bản phải được UBND cấp xã chứng thực chữ ký; Giấy tờ có liên quan của cụ nội (nếu có). Sau khi tiếp nhận hồ sơ, xác minh thực tế, nếu có căn cứ thì UBND cấp xã xem xét giải quyết theo thẩm quyền.
Tuấn Đạt
Nguyễn Sỹ Tuấn
