Khoảng một tuần nữa gia đình chị gái em sẽ từ nước ngoài về Việt Nam. Trong thời điểm này, chị sẽ phải thực hiện thủ tục kiểm dịch, khai báo y tế. Chỉ có điều, em muốn biết rõ việc khai báo y tế là...
Điều 35 Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm năm 2007 quy định:
“1. Đối tượng phải kiểm dịch y tế biên giới bao gồm:
a) Người nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh Việt Nam;
b) Phương tiện vận tải nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh Việt Nam;
c) Hàng hoá nhập khẩu, xuất khẩu, quá cảnh Việt Nam;
d) Thi thể, hài cốt, mẫu vi sinh y học, sản phẩm sinh học, mô, bộ phận cơ thể người vận chuyển qua biên giới Việt Nam.
2. Kiểm dịch y tế biên giới được thực hiện tại các cửa khẩu”.
Như vậy, nếu thuộc đối tượng phải kiểm dịch y tế biên giới, người nhập cảnh vào Việt Nam sẽ thực hiện thủ tục này tại cửa khẩu. Gia đình anh chị của bạn từ nước ngoài về Việt Nam và thuộc đối tượng phải kiểm dịch y tế biên giới sẽ thực hiện thủ tục này ngay tại Cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài.
Nội dung kiểm dịch y tế biên giới được quy định tại Điều 36 của Luật này như sau:
“1. Các đối tượng phải kiểm dịch y tế biên giới quy định tại khoản 1 Điều 35 của Luật này phải được khai báo y tế.
2. Kiểm tra y tế bao gồm kiểm tra giấy tờ liên quan đến y tế và kiểm tra thực tế. Kiểm tra thực tế được tiến hành trong trường hợp đối tượng xuất phát hoặc đi qua vùng có dịch hoặc bị nghi ngờ mắc bệnh hoặc mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.
3. Xử lý y tế được thực hiện khi đã tiến hành kiểm tra y tế và phát hiện đối tượng phải kiểm dịch y tế có dấu hiệu mang mầm bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A. Trường hợp nhận được khai báo của chủ phương tiện vận tải hoặc có bằng chứng rõ ràng cho thấy trên phương tiện vận tải, người, hàng hoá có dấu hiệu mang mầm bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A thì phương tiện vận tải, người, hàng hoá trên phương tiện đó phải được cách ly để kiểm tra y tế trước khi làm thủ tục nhập cảnh, nhập khẩu, quá cảnh; nếu không thực hiện yêu cầu cách ly của tổ chức kiểm dịch y tế biên giới thì bị áp dụng biện pháp cưỡng chế cách ly.
4. Giám sát bệnh truyền nhiễm được thực hiện tại khu vưc cửa khẩu theo quy định tại Mục 3 Chương II của Luật này
Đúng như thông tin bạn nêu, những người thuộc đối tượng kiểm dịch y tế biên giới phải khai báo y tế.
Theo khoản 2 Điều 4 Nghị định số 89/2018/NĐ-CP ngày 25/6/2018 của Chính phủ, khai báo y tế được áp dụng đối với một trong các trường hợp sau:
“a) Có quyết định công bố hoặc thông báo dịch bệnh truyền nhiễm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
b) Căn cứ tình hình dịch bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, các bệnh mới nổi, các bệnh bùng phát hoặc cảnh báo nguy cơ xâm nhập dịch bệnh của cơ quan y tế có thẩm quyền từ các quốc gia, quốc tế”.
Ngày 31/1/2020, Tổ chức y tế thế giới đã công bố dịch bệnh này là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại toàn cầu Ngày 01/02/2020 Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa ký Quyết định số 173/QĐ-TTg về việc công bố dịch viêm đường hô hấp cấp do nCoV gây ra. Trong đó nêu rõ: Công bố dịch truyền nhiễm tại Việt Nam. Tính chất, mức độ nguy hiểm của dịch: Bệnh truyền nhiễm nhóm A, nguy cơ ở mức độ khẩn cấp toàn cầu.
Tuy nhiên, không phải người nhập cảnh từ bất kỳ quốc gia nào vào Việt Nam thời điểm này đều phải khai báo y tế. Chỉ người nhập cảnh từ các quốc gia, vùng lãnh thổ mà Bộ Y tế thông báo áp dụng thì mới phải thực hiện thủ tục này. Ví dụ, hiện tại, những người nhập cảnh vào Việt Nam từ hoặc đi qua Trung Quốc, Hàn Quốc, Italy, Iran sẽ phải khai báo y tế.
Việc kiểm tra y tế bao gồm kiểm tra giấy tờ liên quan đến y tế và kiểm tra thực tế. Kiểm tra thực tế được tiến hành trong trường hợp đối tượng xuất phát hoặc đi qua vùng có dịch hoặc bị nghi ngờ mắc bệnh hoặc mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.
Căn cứ tình hình thực tế của người bị kiểm tra, theo khoản 2 Điều 10 của Nghị định này, kiểm dịch viên y tế thực hiện một trong các hoạt động sau:
“a) Phỏng vấn, khai thác tiền sử;
b) Khám lâm sàng;
c) Đánh giá hiệu quả các biện pháp xử lý y tế đã áp dụng;
d) Lấy mẫu xét nghiệm trường hợp nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, các bệnh mới nổi, các bệnh bùng phát khi có thông báo của Bộ Y tế”.
Việc xử lý kết quả kiểm tra được quy định tại khoản 3 của Điều này. Đó là:
“a) Sau khi kiểm tra thực tế nếu người bị kiểm tra có dấu hiệu mang mầm bệnh hoặc mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A thì kiểm dịch viên y tế thực hiện việc xử lý y tế;
b) Trường hợp người bị kiểm tra không thuộc trường hợp quy định tại điểm a khoản này, kiểm dịch viên y tế xác nhận ngay vào tờ khai y tế, kết thúc quy trình kiểm dịch y tế. Lực lượng kiểm tra, kiểm soát xuất cảnh, nhập cảnh tại cửa khẩu kiểm tra việc xác nhận của kiểm dịch viên y tế trong tờ khai y tế khi có thông báo việc áp dụng khai báo y tế của Bộ Y tế. Trường hợp người thuộc đối tượng phải khai báo y tế theo quy định tại Nghị định này mà không có xác nhận của kiểm dịch viên y tế, lực lượng kiểm tra, kiểm soát xuất, nhập cảnh yêu cầu người đó phải hoàn thành xong việc khai báo y tế trước khi làm thủ tục nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh Việt Nam”.
Nếu có dấu hiệu mắc bệnh hoặc mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, ví dụ SARS-nCoV-2, kiểm dịch viên y tế có quyền áp dụng một hoặc nhiều biện pháp được quy định tại khoản 2 Điều 11 của Nghị định này. Cụ thể:
“a) Áp dụng các biện pháp dự phòng lây truyền bệnh;
b) Chuyển đến khu vực cách ly y tế tại cửa khẩu. Việc áp dụng biện pháp cách ly y tế tại cửa khẩu thực hiện theo quy định của pháp luật về áp dụng biện pháp cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế và chống dịch đặc thù trong thời gian có dịch;
c) Khám và điều trị ban đầu;
d) Sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế, khử khuẩn;
đ) Chuyển về cơ sở phòng, chống bệnh truyền nhiễm để dự phòng và điều trị theo quy định”.
Sau đó, kiểm dịch viên y tế xác nhận vào tờ khai y tế, kết thúc quy trình kiểm dịch và thông báo cho cơ quan phụ trách cửa khẩu để làm thủ tục nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh cho người bị xử lý y tế.
Người nhập cảnh thuộc đối tượng kiểm dịch y tế biên giới phải thực hiện việc khai báo y tế; chấp hành các biện pháp giám sát, kiểm tra, xử lý y tế và nộp phí kiểm dịch y tế theo quy định của pháp luật. Nếu không, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Ngọc Đức
Vũ Thị Thanh Tú
