Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên đốt pháo gây ra
Trong khu nhà tôi có một số cháu học sinh rất hay đầu trò nghịch dại. Điển hình là dịp trước Tết nguyên đán vừa rồi, các cháu rủ nhau mua pháo đốt. Không những thế, còn ném vào sân nhà hàng xóm. Pháo nổ, làm hỏng vườn cây cảnh rất giá trị của gia đình này. Thậm chí, họ còn phải mất rất nhiều thời gian để chứng minh với chính quyền địa phương về việc để pháo nổ trên đất của nhà mình!
Xin hỏi, kiểm tra hình ảnh camera an ninh xác định được những cháu nào làm việc này thì bố mẹ các cháu có phải bồi thường thay cho con hay không?
Trả lời
Theo Điều 13 Bộ luật Dân sự năm 2015, “cá nhân, pháp nhân có quyền dân sự bị xâm phạm được bồi thường toàn bộ thiệt hại, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác”. Đồng thời, khoản 1 Điều 584 Bộ luật này quy định: “Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác”.
Có nghĩa là, về nguyên tắc người bị thiệt hại sẽ được bồi thường và trách nhiệm bồi thường thuộc về người gây ra thiệt hại. Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thoả thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Chúng ta đã biết, người từ đủ mười tám tuổi trở lên gây thiệt hại thì phải tự bồi thường. Pháp luật hiện tại cũng quy định về việc cha mẹ phải bồi thường khi con của họ gây ra thiệt hại cho người khác như sau:
Theo Điều 74 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, “Cha mẹ phải bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự gây ra theo quy định của Bộ luật dân sự”.
Khoản 2 Điều 586 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Người chưa đủ mười lăm tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu, trừ trường hợp quy định tại Điều 599 của Bộ luật này.
Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình”.
Cho nên, nếu các cháu làm hỏng cây cảnh của gia đình hàng xóm dưới 15 tuổi thì bố mẹ của chúng phải bồi thường toàn bộ thiệt hại. Chỉ khi tài sản của bố mẹ không đủ bồi thường mà con chưa thành niên có tài sản riêng thì mới lấy tài sản của con để bồi thường.
Nếu các cháu từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi thì phải bồi thường bằng tài sản của chúng. Nếu các cháu không có tài sản, bố mẹ của chúng phải thực hiện trách nhiệm này với gia đình nhà hàng xóm.
Khoản 1 Điều 599 của Bộ luật này quy định: “Người chưa đủ mười lăm tuổi trong thời gian trường học trực tiếp quản lý mà gây thiệt hại thì trường học phải bồi thường thiệt hại xảy ra”.
Theo đó, nếu các cháu dưới 15 tuổi, gây thiệt hại cho người khác trong thời gian trường học trực tiếp quản lý thì bố mẹ của chúng không phải bồi thường, mà trách nhiệm này thuộc về trường học.
Trường hợp nhà trường chứng minh được mình không có lỗi trong quản lý thì bố mẹ các cháu phải bồi thường.
Bên cạnh đó, các cháu còn vi phạm quy định của Nghị định số 36/2009/NĐ-CP ngày 15/4/2009 của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo. Hành vi “sử dụng các loại pháo mà không được phép” tại điểm b khoản 2 Điều 10 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ, bị phạt phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.
Theo khoản 3 Điều 134 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, “việc áp dụng hình thức xử phạt, quyết định mức xử phạt đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính phải nhẹ hơn so với người thành niên có cùng hành vi vi phạm hành chính.
Trường hợp người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi vi phạm hành chính thì không áp dụng hình thức phạt tiền.
Trường hợp người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi vi phạm hành chính bị phạt tiền thì mức tiền phạt không quá 1/2 mức tiền phạt áp dụng đối với người thành niên; trường hợp không có tiền nộp phạt hoặc không có khả năng thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả thì cha mẹ hoặc người giám hộ phải thực hiện thay”.
Nếu các cháu có hành vi vi phạm từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, mức phạt tiền đối với hành vi sử dụng các loại pháo mà không được phép sẽ là từ 500 nghìn đồng đến 1 triệu đồng. Trường hợp các cháu không có tiền nộp phạt, bố mẹ chúng cũng phải thực hiện thay.
Admin PBGDPL
