Con trai tôi sinh năm 2003, năm nay cháu mới học lớp 11. Không biết có nhầm lẫn gì không mà hôm nay, đồng chí cảnh sát khu vực qua nhà gửi giấy gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự, trong đó yêu cầu và hẹn...
Xin hỏi:
- Bao nhiêu tuổi phải đăng ký nghĩa vụ quân sự?
- Mức phạt tiền nếu không thực hiện nghĩa vụ này?
Trả lời
Khoản 1 Điều 3 Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015 quy định: “Đăng ký nghĩa vụ quân sự là việc lập hồ sơ về nghĩa vụ quân sự của công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự”.
Độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự, theo khoản 1 của Điều này, “là độ tuổi công dân thực hiện nghĩa vụ phục vụ tại ngũ và phục vụ trong ngạch dự bị của Quân đội nhân dân”.
Về nguyên tắc, đăng ký nghĩa vụ quân sự và quản lý công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự phải đảm bảo đúng đối tượng, trình tự thủ tục, chế độ chính sách theo quy định của pháp luật; Thống nhất, công khai, minh bạch, thuận lợi cho công dân; Quản lý chặt chẽ, nắm chắc số lượng, chất lượng, nhân thân của công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự; Mọi thay đổi về cư trú của công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự phải được đăng ký và quản lý theo quy định của pháp luật.
Đối tượng đăng ký nghĩa vụ quân sự được quy định tại Điều 12 của Luật này như sau:
“1. Công dân nam đủ 17 tuổi trở lên.
2. Công dân nữ quy định tại khoản 2 Điều 7 của Luật này đủ 18 tuổi trở lên”.
Con trai bạn sinh năm 2003, tính đến thời điểm hiện tại, nếu cháu đủ 17 tuổi và không thuộc đối tượng không được đăng ký hoặc đối tượng được miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự thì phải thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự.
Đối tượng không được đăng ký nghĩa vụ quân sự là công dân thuộc một trong các trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đang chấp hành hình phạt tù, cải tạo không giam giữ, quản chế hoặc đã chấp hành xong hình phạt tù nhưng chưa được xóa án tích; đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn hoặc đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc; bị tước quyền phục vụ trong lực lượng vũ trang nhân dân. Khi hết thời hạn áp dụng các biện pháp này, công dân được đăng ký nghĩa vụ quân sự.
Đối tượng miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự là người khuyết tật, người mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh tâm thần hoặc bệnh mãn tính theo quy định của pháp luật.
Công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự, không phân biệt dân tộc, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ học vấn, nghề nghiệp, nơi cư trú phải thực hiện nghĩa vụ quân sự. Gia đình bạn có trách nhiệm giáo dục, động viên và tạo điều kiện cho cháu thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Thông tin của bạn cho thấy, chính quyền địa phương đã gửi giấy gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu cho con bạn.
Điều 16 của Luật này quy định về đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu như sau:
“1. Tháng một hằng năm, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, người đứng đầu hoặc người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức báo cáo Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện danh sách công dân nam đủ 17 tuổi trong năm và công dân nam trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự chưa đăng ký nghĩa vụ quân sự.
2. Tháng tư hằng năm, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện ra lệnh gọi công dân quy định tại khoản 1 Điều này để đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu.
3. Công dân đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu phải trực tiếp đăng ký tại cơ quan đăng ký nghĩa vụ quân sự quy định tại Điều 15 của Luật này”.
Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện ký Lệnh gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự, Giấy chứng nhận đăng ký nghĩa vụ quân sự và giao cho Ban Chỉ huy quân sự cấp xã thực hiện. Lưu ý, khi đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu, theo khoản 2 Điều 4 Nghị định số 12/2016/NĐ-CP ngày 19/02/2016 của Chính phủ, hồ sơ bao gồm:
“a) Phiếu tự khai sức khỏe nghĩa vụ quân sự;
b) Bản chụp giấy chứng minh nhân dân hoặc giấy khai sinh (mang theo bản chính để đối chiếu)”.
Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có trách nhiệm đối chiếu bản gốc giấy chứng minh nhân dân hoặc giấy khai sinh; hướng dẫn công dân kê khai Phiếu tự khai sức khỏe nghĩa vụ quân sự, đăng ký các thông tin cần thiết của công dân vào Sổ danh sách công dân nam đủ 17 tuổi trong năm, Sổ đăng ký công dân sẵn sàng nhập ngũ và chuyển Giấy chứng nhận đăng ký nghĩa vụ quân sự cho công dân ngay sau khi đăng ký. Sau đó, trong thời hạn 10 ngày, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã tổng hợp kết quả báo cáo Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện; Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện quản lý hồ sơ công dân đã đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu. Tổng hợp kết quả báo cáo Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh.
Một trong những hành vi bị nghiêm cấm được quy định tại khoản 1 Điều 10 của Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015 là “trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự”.
Trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành lệnh gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; lệnh gọi nhập ngũ; lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.
Khoản 1 Điều 4 Nghị định số 120/2013/NĐ-CP ngày 09/10/2013 của Chính phủ quy định: “Phạt cảnh cáo đối với hành vi không đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu đối với công dân nam đủ 17 tuổi trong năm thuộc diện phải đăng ký nghĩa vụ quân sự”.
Nếu người vi phạm không thuộc trường hợp nêu trên, theo khoản 2 của Điều này, sẽ bị phạt tiền từ 200.000 đồng đến 600.000 đồng. Cả hai trường hợp đều bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc đăng ký nghĩa vụ quân sự.
Nghĩa vụ quân sự là nghĩa vụ vẻ vang của công dân phục vụ trong Quân đội nhân dân. Cho nên, gia đình bạn vừa có trách nhiệm giáo dục, động viên, tạo điều kiện để cháu đăng ký nghĩa vụ quân sự, tự hào góp sức của mình vào công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam thân yêu.
Ngọc Đức
Vũ Thị Thanh Tú
