Chúng em là lao động phổ thông, được chủ thầu xây dựng một công trình lớn thuê, có ký hợp đồng ngắn hạn, ghi rõ tiền lương, thưởng, phụ cấp đầy đủ.
Lấy lý do phải giãn cách xã hội để phòng chống dịch COVID-19, thi công cầm chừng nên chủ đầu tư không tiếp tục tạm ứng tiền công, mấy tháng nay chủ thầu không trả lương cho chúng em.
Mong các anh chị tư vấn giúp, tổng thầu có trách nhiệm gì với chúng em trong trường hợp nêu trên hay không? Nếu có thì chúng em được nhận lương theo hợp đồng hay chỉ là khoản trợ cấp nhằm đáp ứng nhu cầu tối thiểu như ăn uống, thuê trọ?
Trả lời
Điều 90 Bộ luật Lao động năm 2012 quy định về tiền lương như sau:
“1. Tiền lương là khoản tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động để thực hiện công việc theo thỏa thuận.
Tiền lương bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.
Mức lương của người lao động không được thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định.
2. Tiền lương trả cho người lao động căn cứ vào năng suất lao động và chất lượng công việc.
3. Người sử dụng lao động phải bảo đảm trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với người lao động làm công việc có giá trị như nhau”.
Pháp luật về lao động hiện nay đã quy định về việc trả lương thông qua người cai thầu. Cụ thể, theo khoản 1 Điều 99 của Bộ luật này, “nơi nào sử dụng người cai thầu hoặc người có vai trò trung gian tương tự thì người sử dụng lao động là chủ chính phải có danh sách và địa chỉ của những người này kèm theo danh sách những người lao động làm việc với họ và phải bảo đảm việc họ tuân theo quy định của pháp luật về trả lương, an toàn lao động, vệ sinh lao động”.
Nếu sử dụng cai thầu xây dựng như trường hợp các bạn thông tin, tổng thầu với tư cách là chủ chính sử dụng lao động phải bảo đảm việc người cai thầu tuân theo quy định của pháp luật về trả lương, an toàn lao động, vệ sinh lao động.
Trách nhiệm về việc đảm bảo trả lương cho người lao động còn thể hiện ở khoản 2 của Điều này là: “Trường hợp người cai thầu hoặc người có vai trò trung gian tương tự không trả lương hoặc trả lương không đầy đủ và không bảo đảm các quyền lợi khác cho người lao động, thì người sử dụng lao động là chủ chính phải chịu trách nhiệm trả lương và bảo đảm các quyền lợi đó cho người lao động”.
Cho nên, trả lời câu hỏi thứ nhất của các bạn, tổng thầu sử dụng người cai thầu có trách nhiệm trả lương và bảo đảm các quyền lợi khác cho người lao động nếu người cai thầu không thực hiện nghĩa vụ.
Cũng chính vì vậy, trả lời câu hỏi thứ hai của các bạn: Tổng thầu phải thực hiện theo đúng nguyên tắc trả lương được quy định tại Điều 96 của Bộ luật này. Đó là: “Người lao động được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn.
Trường hợp đặc biệt không thể trả lương đúng thời hạn thì không được chậm quá 01 tháng và người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng lãi suất huy động tiền gửi do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương”.
Theo khoản 2 Điều 24 Nghị định số 05/2015/NĐ-CP ngày 12/01/2015 của Chính phủ, “trường hợp đặc biệt do thiên tai, hỏa hoạn hoặc lý do bất khả kháng khác mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng không thể trả lương đúng thời hạn theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động thì không được trả chậm quá 01 tháng. Việc người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động do trả lương chậm được quy định như sau:
a) Nếu thời gian trả lương chậm dưới 15 ngày thì không phải trả thêm;
b) Nếu thời gian trả lương chậm từ 15 ngày trở lên thì phải trả thêm một khoản tiền ít nhất bằng số tiền trả chậm nhân với lãi suất trần huy động tiền gửi có kỳ hạn 01 tháng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương. Khi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam không quy định trần lãi suất thì được tính theo lãi suất huy động tiền gửi có kỳ hạn 01 tháng của ngân hàng thương mại, nơi doanh nghiệp, cơ quan mở tài khoản giao dịch thông báo tại thời điểm trả lương”.
Tất nhiên, sau đó tổng thầu có quyền yêu cầu người cai thầu đền bù hoặc yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
