Chị gái tôi đang mang thai nhưng cùng lúc phát hiện anh rể tôi có quan hệ bất chính với người phụ nữ khác cũng đã mang thai con của anh ấy.
Nếu không có sự đồng ý của chồng, chị gái tôi có thể đơn phương ly hôn hay phải chờ đến khi sinh con xong mới được làm điều này? Anh chị tôi đã không còn ở chung với nhau, vậy Tòa án nơi nào sẽ thụ lý đơn của chị gái tôi?
Trả lời
Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn được quy định tại Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 như sau:
“1. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
2. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.
3. Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi”.
Yêu cầu giải quyết ly hôn là quyền của vợ, chồng hoặc cả hai vợ chồng. Pháp luật hiện nay chỉ hạn chế quyền của chồng không được yêu cầu ly hôn nếu vợ của người này đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Đồng nghĩa, chị gái bạn có quyền đơn phương yêu cầu giải quyết ly hôn khi đang mang thai.
Điều 56 của Luật này quy định về ly hôn theo yêu cầu của một bên. Đó là:
“1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.
3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia”.
Tất nhiên, quan hệ hôn nhân của vợ chồng chị gái bạn chỉ chấm dứt kể từ ngày bản án, quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật. Tòa án đã giải quyết ly hôn phải gửi bản án, quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật cho cơ quan đã thực hiện việc đăng ký kết hôn để ghi vào sổ hộ tịch; hai bên ly hôn; cá nhân, cơ quan, tổ chức khác theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự và các luật khác có liên quan.
Theo khoản 2 Điều 36 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, “tòa gia đình và người chưa thành niên Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những vụ việc về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện quy định tại Điều 35 của Bộ luật này”.
Đối với Tòa án nhân dân cấp huyện chưa có Tòa chuyên trách, theo khoản 3 của Điều này, “thì Chánh án Tòa án có trách nhiệm tổ chức công tác xét xử và phân công Thẩm phán giải quyết vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện”.
Thông tin của bạn cho thấy, vợ chồng chị gái bạn không thuận tình ly hôn (chị gái bạn yêu cầu, trong khi anh rể bạn phản đối). Chị gái bạn có thể gửi đơn yêu cầu Tòa án nhân dân cấp huyện giải quyết.
Về câu hỏi tòa án nơi cư trú của chị gái bạn hay của anh rể bạn có thẩm quyền thụ lý giải quyết yêu cầu của chị gái bạn, khoản 1 Điều 39 của Bộ luật này quy định:
“a) Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;
b) Các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;
c) Đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết”.
Căn cứ quy định nêu trên, với tư cách nguyên đơn, chị gái bạn có thể gửi đơn đến Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cư trú của anh rể bạn (với tư cách bị đơn) để được giải quyết.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
