Vợ chồng ông M và vợ chồng ông Q là hàng xóm thân thiết cùng sinh sống tại địa phương. Gia đình ông M có người con trai tên K vừa tròn 20 tuổi và gia đình ông Q có cô con gái tên O tròn 17 tuổi....
có tình cảm yêu đương. Biết chuyện tình yêu của K và O, vợ chồng ông M và vợ chồng ông Q thấy rất hài lòng và muốn tổ chức đám cưới cho hai cháu vào tháng tới để hai cháu sớm yên bề gia thất cũng như làm tăng mối quan hệ thân thiết của hai gia đình, nay càng trở nên khăng khít, gắn bó. Tuy nhiên, qua nghe báo đài về tảo hôn, vợ chồng ông Q băn khoăn không biết con gái mình đã đủ tuổi kết hôn chưa? Và nếu chưa đủ tuổi kết hôn, hai gia đình chỉ tổ chức đám cưới theo nghi lễ truyền thống cho hai cháu (chưa cho hai cháu lên UBND xã đăng ký kết hôn) thì có vi phạm pháp luật không?
Trả lời:
- Điểm a khoản 1 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về độ tuổi kết hôn như sau:
“1. Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây: Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên”.
- Khoản 8 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy đinh “ Tảo hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định”.
- Khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình như sau:
“2. Cấm các hành vi sau đây:
a) Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;
b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;
c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
đ) Yêu sách của cải trong kết hôn;
e) Cưỡng ép ly hôn, lừa dối ly hôn, cản trở ly hôn;
g) Thực hiện sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản vì mục đích thương mại, mang thai hộ vì mục đích thương mại, lựa chọn giới tính thai nhi, sinh sản vô tính;
h) Bạo lực gia đình;
i) Lợi dụng việc thực hiện quyền về hôn nhân và gia đình để mua bán người, bóc lột sức lao động, xâm phạm tình dục hoặc có hành vi khác nhằm mục đích trục lợi”.
- Điều 58 Nghị định 82/2020/NĐ-CP ngày 15/7/2020 của Chính phủ quy định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã, trong đó quy định về hành vi tảo hôn, tổ chức tảo hôn như sau:
“1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn.
2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn mặc dù đã có bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Toà án”.
- Điều 183 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội tổ chức tảo hôn như sau:
Người nào tổ chức việc lấy vợ, lấy chồng cho những người chưa đến tuổi kết hôn, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm.
Như vậy, con gái ông Q năm nay mới tròn 17 tuổi là chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp này, nếu gia đình hai bên tổ chức đám cưới theo nghi lễ truyền thống cho hai cháu (mặc dù hai cháu chưa lên UBND xã đăng ký kết hôn) vẫn vi phạm quy định của pháp luật, đó là hành vi “tảo hôn”. Tảo hôn, tổ chức tảo hôn là một hành vi bị cấm để bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình là một trong những hành vi bị nghiêm cấm theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Hành vi tảo hôn, tổ chức tảo hôn có thể bị xử phạt hành chính từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Tùy theo tính chất, mức độ thì hành vi tô chức tảo hôn có thể bị xử lý hình sự, bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm.
Đỗ Như Quỳnh
