Ông Q vay của ông T 15 triệu đồng, thời hạn vay là 6 tháng. Gần đến hạn trả nợ thì ông Q đột ngột qua đời. Sau khi ông Q chết được nửa tháng, cũng là đến hạn trả nợ, ông T đang định mang giấy vay...
, song còn băn khoăn không biết thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các con ông Q đối với quyền, nghĩa vụ do ông Q để lại. Xin hỏi, pháp luật quy định vấn đề này như thế nào? Việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ do ông Q để lại được quy định như thế nào?
Trả lời:
- Theo Điều 614 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của người thừa kế như sau: “Kể từ thời điểm mở thừa kế, những người thừa kế có các quyền, nghĩa vụ tài sản do người chết để lại”.
- Khoản 1 Điều 611 Bộ luật dân sự 2015 thì “thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Trường hợp Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được xác định tại khoản 2 Điều 71 của Bộ luật dân sự”.
Đối chiếu với quy định nêu trên của pháp luật, thì thời điểm mở thừa kế của ông Q là thời điểm ông Q chết nên các con của ông Q có quyền và nghĩa vụ tài sản do ông Q để lại kể từ thời điểm ông Q chết. Hơn nữa, do thời hạn vay tiền đã hết nên ông T có thể đề nghị các con ông Q thực hiện nghĩa vụ trả nợ.
- Theo quy định tại Điều 612 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định di sản “Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác”.
Do trước khi chết ông Q vay của ông T 15 triệu đồng thì khoản nợ này là nghĩa vụ trả nợ của ông Q. Nếu ông Q có tài sản để lại thì số tài sản đó sẽ được dùng để thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho ông T theo quy định tại Điều 615 Bộ luật dân sự năm 2015 về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại, cụ thể như sau:
“1. Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thoả thuận khác.
2. Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thoả thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người chết để lại.
3. Trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thoả thuận khác.
4. Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân”.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh
