Vì lý do khách quan, trước đây khi đăng ký khai sinh mục “dân tộc” của em ghi theo mẹ. Tương ứng tất cả hồ sơ giấy tờ của em từ trước đến nay đều ghi như vậy
Mới đây em đã tìm được bố đẻ nên muốn thay đổi theo dân tộc của bố thì có được hay không? Nếu được thì trình tự thủ tục thực hiện như thế nào?
Trả lời
Theo khoản 2 Điều 29 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Cá nhân khi sinh ra được xác định dân tộc theo dân tộc của cha đẻ, mẹ đẻ. Trường hợp cha đẻ, mẹ đẻ thuộc hai dân tộc khác nhau thì dân tộc của con được xác định theo dân tộc của cha đẻ hoặc mẹ đẻ theo thỏa thuận của cha đẻ, mẹ đẻ; trường hợp không có thỏa thuận thì dân tộc của con được xác định theo tập quán; trường hợp tập quán khác nhau thì dân tộc của con được xác định theo tập quán của dân tộc ít người hơn”.
Tại khoản 3 của Điều này nêu rõ cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định lại dân tộc trong trường hợp sau đây:
“a) Xác định lại theo dân tộc của cha đẻ hoặc mẹ đẻ trong trường hợp cha đẻ, mẹ đẻ thuộc hai dân tộc khác nhau;
b) Xác định lại theo dân tộc của cha đẻ hoặc mẹ đẻ trong trường hợp con nuôi đã xác định được cha đẻ, mẹ đẻ của mình”.
Cũng cần lưu ý, nếu bạn từ đủ mười lăm tuổi đến dưới mười tám tuổi, việc xác định lại dân tộc phải được sự đồng ý của bạn. Đồng thời, pháp luật cấm lợi dụng việc xác định lại dân tộc nhằm mục đích trục lợi hoặc gây chia rẽ, phương hại đến sự đoàn kết của các dân tộc Việt Nam.
Xác định lại dân tộc, theo khoản 11 Điều 4 Luật Hộ tịch năm 2014, “Là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký xác định lại dân tộc của cá nhân theo quy định của Bộ luật dân sự”.
Bạn thuộc trường hợp xác định lại dân tộc theo dân tộc của bố (đổi từ dân tộc của mẹ sang dân tộc của bố). Thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại dân tộc được quy định tại Điều 47 Luật này như sau:
“1. Thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch được áp dụng theo quy định tại Điều 28 của Luật này.
Trường hợp yêu cầu xác định lại dân tộc thì phải có giấy tờ làm căn cứ chứng minh theo quy định của pháp luật; trình tự được thực hiện theo quy định tại Điều 28 của Luật này.
2. Thủ tục yêu cầu bổ sung thông tin hộ tịch được áp dụng theo quy định tại Điều 29 của Luật này”.
Cụ thể, người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ, nếu thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu. Trường hợp thay đổi, cải chính hộ tịch liên quan đến Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi nội dung thay đổi, cải chính hộ tịch vào Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn. Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.
Trường hợp đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch không phải tại nơi đăng ký hộ tịch trước đây thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Ủy ban nhân dân nơi đăng ký hộ tịch trước đây để ghi vào Sổ hộ tịch. Trường hợp nơi đăng ký hộ tịch trước đây là Cơ quan đại diện thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản kèm theo bản sao trích lục hộ tịch đến Bộ Ngoại giao để chuyển đến Cơ quan đại diện ghi vào Sổ hộ tịch.
Bạn cần chuẩn bị hồ sơ như trên, nộp tại UBND cấp huyện nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của bạn để được xem xét giải quyết đề nghị xác định lại dân tộc. Bởi vì, theo khoản 3 Điều 46 của Luật này, “Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của cá nhân có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi, cải chính hộ tịch cho công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên cư trú ở trong nước; xác định lại dân tộc”.
Thông tin của bạn cho thấy bố mẹ bạn thuộc hai dân tộc khác nhau, nên việc khai sinh cho bạn ghi theo dân tộc của bố hay mẹ bạn đều đúng quy định của pháp luật. Quyền và nghĩa vụ của bố mẹ và con trong trường hợp này không có gì khác nhau. Tuy nhiên, nếu muốn thay đổi, xác định lại dân tộc theo dân tộc của bố, bạn cần chuẩn bị hồ sơ và trình tự thủ tục thực hiện như chúng tôi đã nêu ở trên.
Thu Hường
Vũ Thị Thanh Tú
